Μιλώντας για την Ενδοκρινολογία & τον Διαβήτη

Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)


Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι  ένα σύνολο προβλημάτων υγείας όπως διαταραχές του κύκλου, υπερβολική τριχοφυία στο πρόσωπο και στο σώμα (υπερτρίχωση) και μεγάλο αριθμό ωοθυλακίων (μικρές κύστεις με υγρό μέσα στις οποίες αναπτύσσονται τα ωάρια) που είναι διατεταγμένα σαν "κολιέ μαργαριταριών" στις ωοθήκες. Αυτά τα ωοθυλάκια μοιάζουν με κύστεις (από όπου προέρχεται και ο όρος "πολυκυστικές"). Είναι η πιο συχνή ορμονική διαταραχή των κοριτσιών και των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας. Οι γυναίκες με ΣΠΩ παράγουν και έχουν στο αίμα τους ελαφρώς μεγαλύτερη ποσότητα ανδρογόνων (ανδρικών ορμονών), όπως η τεστοστερόνη, σε σχέση με τις υπόλοιπες γυναίκες.

Οι περισσότερες γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι παχύσαρκες και παρουσιάζουν αντίσταση στην ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που μεταφέρει τη γλυκόζη (το σάκχαρο) από το αίμα στα κύτταρα και αντίσταση στην ινσουλίνη σημαίνει ότι η ινσουλίνη δεν μπορεί να δράσει στις γυναίκες με ΣΠΩ.

Οι παχύσαρκες γυναίκες και τα παχύσαρκα κορίτσια έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ). Το ΣΠΩ φαίνεται ότι υπάρχει σε περισσότερα από ένα μέλη μίας οικογένειας. Τις περισσότερες φορές τα συμπτώματα του ΣΠΩ αρχίζουν από τη στιγμή της πρώτης περιόδου (εμμηναρχή), αλλά μερικές γυναίκες παρουσιάζουν συμπτώματα για πρώτη φορά μετά την ηλικία των 20 ετών. Οι γυναίκες με ΣΠΩ έχουν διαταραχές της περιόδου δηλ. λιγότερους εμμηνορυσιακούς κύκλους (κάτω από 9 περιόδους κάθε χρόνο) ή απουσία περιόδου (αμηνόρροια) και/ή απρόβλεπτες βαριές μητρορραγίες. Επίσης, παρουσιάζουν υπογονιμότητα λόγω απουσίας ωορρηξίας, υπερβολική ή ανεπιθύμητη ανάπτυξη τριχοφυίας στο πρόσωπο και στο σώμα, αύξηση του βάρους ή παχυσαρκία, κυρίως στη μέση, δερματικά προβλήματα (ακμή στο στήθος, ράχη και πρόσωπο, σκουρόχρωμες περιοχές, στον αυχένα, στις μασχάλες, στις βουβωνικές περιοχές ή κάτω από τους μαστούς, κατάθλιψη ή άγχος και προβλήματα ύπνου.

Δεν παρουσιάζουν όλες οι γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) όλα αυτά τα συμπτώματα και κάποιες από αυτές τις ενοχλήσεις μπορεί να οφείλονται και σε άλλες καταστάσεις. Πριν λοιπόν ο ενδοκρινολόγος κάνει διάγνωση του ΣΠΩ πρέπει πρώτα να αποκλείσει άλλες  ορμονικές διαταραχές που προκαλούν παρόμοια συμπτώματα (μερικά ή όλα από αυτά), δηλαδή διαταραχές και ανωμαλίες της περιόδου, αυξημένη τριχοφυία ανδρικού τύπου, ακμή, υπογονιμότητα, αύξηση βάρους και κατάθλιψη. Αυτές οι καταστάσεις είναι οι εξής:

  • Διαταραχές του θυρεοειδούς .
  • Υψηλά επίπεδα προλακτίνης στο αίμα (υπερπρολακτιναιμία).
  • Υψηλά επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα (σύνδρομο Cushing που οφείλεται σε πάθηση της υπόφυσης ή των επινεφριδίων).
  • Συγγενής Υπερπλασία Επινεφριδίων (γεννητική κληρονομούμενη διαταραχή στην οποία το γυναικείο σώμα παράγει πολλές ανδρικές ορμόνες).
Για να γίνει η διάγνωση του ΣΠΩ στις γυναίκες πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 2 από τα εξής 3 χαρακτηριστικά:
  • Υψηλές ανδρικές ορμόνες (υπερανδρογοναιμία)
  • Διαταραχές της ωορρηξίας (ανωμαλίες ή απουσία της περιόδου)
  • Πολλά κυστικά ωοθυλάκια σε μία ή και στις 2 ωοθήκες

Στα κορίτσια εφηβικής ηλικίας απαιτούνται τα εξής 2 χαρακτηριστικά για να γίνει η διάγνωση:

  • Υψηλές ανδρικές ορμόνες
  • Μειωμένη συχνότητα ή απουσία εμμήνων ρύσεων (περίοδος κάθε 40-60 μέρες ή καθόλου περίοδο για πάνω από 3 μήνες) που διαρκεί για διάστημα μεγαλύτερο των 2 ετών από την αρχή της εμμηνορυσίας ( από την πρώτη περίοδο)
Αποτέλεσμα εικόνας για pcos images

Για να βάλει ο ενδοκρινολόγος ή ο γυναικολόγος τη διάγνωση πρέπει να μην έχει βρει άλλη αιτία των συμπτωμάτων. Θα μετρήσει το ύψος, το βάρος, την περίμετρο μέσης και θα εξετάσει τα προβλήματα ακμής και τριχοφυίας. Θα πρέπει να μετρηθούν στο αίμα της γυναίκας ή του κοριτσιού επίπεδα ορμονών (των ανδρογόνων, των ορμονών του θυρεοειδούς και άλλων ορμονών).  Στις γυναίκες θα πρέπει να γίνει υπερηχογράφημα των ωοθηκών (συνήθως μέσω κόλπου) για να βρεθεί αν υπάρχουν μεγάλος αριθμός ωοθυλακίων στις ωοθήκες. Στις έφηβες το υπερηχογράφημα μάλλον δεν είναι απαραίτητο επειδή στην εφηβεία είναι πολύ συχνό να βρίσκονται πολλά ωοθυλάκια στις ωοθήκες.

Ο ενδοκρινολόγος και ο γυναικολόγος πρέπει επίσης να κάνουν και άλλες εξετάσεις για να ελέγξουν για άλλα προβλήματα υγείας που παρουσιάζονται συχνά στο ΣΠΩ τα οποία μπορεί να είναι σοβαρά:

  • Διαβήτης (υψηλά επίπεδα γλυκόζης - σακχάρου στο αίμα). Η ασθενής πρέπει να υποβληθεί σε δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (η ασθενής λαμβάνει γλυκόζη από το στόμα και μετράει το σάκχαρο στο αίμα πριν και 2 ώρες μετά τη γλυκόζη). Με αυτή τη δοκιμασία ο γιατρός θα καταλάβει αν η ασθενής πάσχει από διαβήτη ή προδιαβήτη (μία κατάσταση με υψηλά επίπεδα σακχάρου που δεν είναι ακόμη διαβήτης). Αυτή η δοκιμασία θα πρέπει να επαναβάνεται κάθε 3-5 χρόνια και όταν η ασθενής πάρει βάρος ή παρουσιάσει συμπτώματα διαβήτη.
  • Καρδιαγγειακή νόσος. Η αρτηριακή πίεση της ασθενούς πρέπει να ελέγχεται σε κάθε επίσκεψη στο γιατρό. Επίσης, όταν διαγνωσθεί το ΣΠΩ πρέπει να μετρηθούν στο αίμα τα επίπεδα της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων γιατί μπορεί να είναι υψηλά στις γυναίκες με ΣΠΩ.
  • Καρκίνος του ενδομητρίου. Αν η γυναίκες με ΣΠΩ παρουσιάζουν ανώμαλη αιμορραγία ανάμεσα σε περιόδους (μητρορραγία), πρέπει να γίνει υπερηχογράφημα της μήτρας και αν βρεθεί περίεργη πάχυνση του ενδομητρίου να υποβληθούν σε pap test για να αποκλεισθεί η πιθανότητα καρκίνου ή προκαρκινικής κατάστασης.
  • Αποφρακτική άπνοια του ύπνου (σύντομες διακοπές της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου). Αυτή η κατάσταση αυξάνει τον κίνδυνο για διαβήτη, εγκεφαλικό και καρδιακή νόσο. Αν η ασθενής αναφέρει ενοχλητικό ροχαλητό και υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας ή αφυπνίσεις με δυσκολία στην αναπνοή θα πρέπει να υποβληθεί σε ολονύχτια μελέτη του ύπνου.
  • Επιπλοκές στην εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες με ΣΠΩ έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν διαβήτη κύησης, υψηλή αρτηριακή πίεση κύησης και πρόωρο τοκετό. Οι υπέρβαρες γυναίκες με ΣΠΩ πρέπει υποβάλλονται σε εξετάσεις πριν μείνουν έγκυες και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
 
Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ ΤΩΝ ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΩΝ ΩΟΘΗΚΩΝ
Δεν υπάρχει μόνιμη θεραπεία για το ΣΠΩ αλλά με την κατάλληλη αγωγή και αλλαγές στον τρόπο ζωής μπορεί να βελτιωθούν τα συμπτώματα και να μειωθούν οι πιθανότητες να αναπτυχθούν προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το ΣΠΩ.

Για το ΣΠΩ υπάρχουν οι παρακάτω αγωγές και θεραπείες:

  1. Αλλαγές στον τρόπο ζωής στις υπέρβαρες γυναίκες, οι οποίες πρέπει να χάσουν βάρος με άσκηση και με υγειινή διατροφή με λίγες θερμίδες. Η ελάττωση του βάρους μειώνει τον κίνδυνο για διαβήτη και καρδιοπάθεια, βελτιώνει την εμμηνορυσία και τη φυσιολογική ωορρηξία.
  2. Τα αντισυλληπτικά χάπια (περιέχουν γυναικείες ορμόνες). Αυτά τα φάρμακα προστατεύουν τη μήτρα και προφυλάσσουν από απρόβλεπτες αιμορραγίες. Επίσης, ελαττώνουν τα επίπεδα των ανδρογόνων και κατά συνέπεια μειώνουν την υπερβολική ανάπτυξη της τριχοφυίας και βελτιώνουν την ακμή. Τα αντισυλληπτικά χάπια προλαμβάνουν επιπλέον την πάχυνση του ενδομητρίου, μειώνοντας τον κίνδυνο του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Προσοχή! μερικές γυναίκες δεν πρέπει να λαμβάνουν αντισυλληπτκά χάπια επειδή έχουν συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου.
  3. Η μετφορμίνη [Glucophage] (μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα). Είναι καλή επιλογή για τις γυναίκες που δεν πρέπει ή δεν θέλουν να πάρουν αντισυλληπτικά χάπια. Επίσης, είναι καλή θεραπεία για τις γυναίκες που έχουν διαβήτη ή προδιαβήτη και δεν μπορούν να χάσουν βάρος με αλλαγές στον τρόπο ζωής. Η μετφορμίνη φαίνεται επίσης ότι βοηθάει στην ομαλοποίηση του κύκλου Προσοχή! η μετφορμίνη δεν προλαμβάνει ενδεχόμενη εγκυμοσύνη γιατί δεν είναι αντισυλληπτικό χάπι.
  4. Φάρμακα για την υπογονιμότητα (η κιτρική κλομιφαίνη και η λετροζόλη). Αυτά τα φάρμακα προκαλούν ωορρηξία και βοηθούν τις γυναίκες να μείνουν έγκυες.
Αποτέλεσμα εικόνας για pcos images

Απριλίου 19th, 2015

Ο Διαβήτης, μια ορμονική διαταραχή…μιλώντας με απλά λόγια!


Γνωρίζει άραγε ο περισσότερος κόσμος ότι ο διαβήτης είναι ενδοκρινική ασθένεια; Σίγουρα πολύ λίγοι μόνο γνωρίζουν ότι ο διαβήτης είναι ορμονική διαταραχή. Όταν έχετε καλή ορμονική υγεία, είστε σε καλύτερη θέση να ελέγξετε και να "νικήσετε" το διαβήτη, να αναγνωρίσετε τα πρώτα, τα πρώιμα συμπτώματα της ασθένειας και να πετύχετε την πρόληψη του διαβήτη. Ο καθένας από εσάς μπορεί να "νικήσει" το διαβήτη κάνοντας υγειινές επιλογές, πετυχαίνοντας τους λεγόμενους γλυκαιμικούς στόχους, δηλαδή τις τιμές σακχάρου που πρέπει να έχετε, και ενσωματώνοντας τη σωματική  άσκηση στη ζωή του

Η ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ... Η ΟΡΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ!

Τι είναι η ινσουλίνη; Αυτή η ορμόνη παράγεται στο πάγκρεας και βοηθάει το σώμα να χρησιμοποιήσει το σάκχαρο (γλυκόζη) από τους υδατάνθρακες των τροφών που τρώμε για ενέργεια ή αποθήκευση για να το χρησιμοποιήσει στο μέλλον. Η ινσουλίνη βοηθάει επίσης να διατηρείτε σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας για να αποφύγετε τις υπεργλυκαιμίες (πολύ ψηλό σάκχαρο) και τις υπογλυκαιμίες (πολύ χαμηλό σάκχαρο). Το σάκχαρο αίματος ανεβαίνει όταν στο σώμα δεν υπάρχει αρκετή ινσουλίνη (ανεπάρκεια έκκρισης και παραγωγής ινσουλίνης από το πάγκρεας) ή όταν τα κύτταρα του σώματος δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την ινσουλίνη που υπάρχει στο σώμα (αντίσταση στην ινσουλίνη). Ο ασθενής με διαβήτη πρέπει να έχει τους εξής στόχους για το σάκχαρο αίματος (γλυκαιμικοί στόχοι) : 70 -130mg/dl για το σάκχαρο πριν τα γεύματα και κάτω από 180mg/dl για το σάκχαρο 2 ώρες μετά τα γεύματα.

Υπογλυκαιμία μπορεί να προκληθεί από:

  • Υπερβολική δόση φαρμάκου.

  • Καθυστέρηση ή αποφυγή του γεύματος.

  • Υπερβολικά μικρή ποσότητα φαγητού σε σχέση με τη δόση της ινσουλίνης.

Υπεργλυκαιμία μπορεί να προκληθεί από:

  • Πολύ λίγη και ανεπαρκή ποσότητα ινσουλίνης (διαβήτης τύπου Ι).

  • Αρκετή ποσότητα ινσουλίνης αλλά μη αποτελεσματική (διαβήτης τύπου ΙΙ).

  • Μεγάλη ποσότητα φαγητού, λίγη σωματική άσκηση και δραστηριότητα.

  • Ασθένειες, όπως γρύπη και κρυολόγημα.

  • Στρες λόγω οικογένειας ή εργασίας.

  • Φαινόμενο της αυγής (εκκριτική αιχμή ορμονών στο σώμα μεταξύ 4 και 5 π.μ.)

 

ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΔΙΑΒΗΤΗ

Προδιαβήτης σημαίνει να έχει κάποιος επίπεδα σακχάρου πιο ψηλά από τα φυσιολογικά, αλλά όχι τόσο ψηλά για να γίνει διάγνωση διαβήτη. 

ΟΙ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ 100 mg/dl

ΠΡΟΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΙΜΕΣ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΑΠΟ 100 ΩΣ 125 mg/dl

ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΕΙΝΑΙ ΤΙΜΕΣ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΑΠΟ 125 mg/dl

Άλλοι παράγοντες κινδύνου για διαβήτη τύπου 2:

  • Αυξημένο σωματικό βάρος (ο ειδικός γιατρός βρίσκει αν είστε υπερβαρος/η ή παχύσαρκος/η υπολογίζοντας το Δείκτη Μάζας Σώματος).
  • Ακινητοποίηση ή χαμηλή και περιορισμένη σωματική δραστηριότητα και κίνηση.
  • Ηλικία μεγαλύτερη των 45 ετών.
  • Άλλο/α μέλος/η της οικογένειας με διαβήτη τύπου 2.
  • Να έχετε παρουσιάσει στο παρελθόν διαβήτη κύησης ή να έχετε γεννήσει παιδί με βάρος μεγαλύτερο από 4 κιλά.
  • Το Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών.
  • Ψηλή αρτηριακή πίεση.
  • Διαταραχές ύπνου.
Τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 2 είναι τα εξής:
  • Πολυδιψία (αυξημένη δίψα).
  • Αυξημένη και συχνή ούρηση (πολυουρία).
  • Κόπωση.
  • Θόλωση της όρασης.

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ Ο ΚΑΘΕ ΑΣΘΕΝΗΣ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ

  • Να κάνετε υγειινές επιλογές στα φαγητά σας και να διαβάζετε πάντα τις ετικέτες με τα συστατικά στις τροφές που καταναλώνετε.

  • Να γνωρίζετε την ποσότητα του φαγητού που πρέπει να τρώτε (τη μερίδα φαγητού) ώστε να μπορείτε να υπολογίσετε σωστά τη θερμιδική του αξία και την επίδραση του στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας.

  • Οι υδατάνθρακες αυξάνουν τα επίπεδα του σακχάρου σας. Να προσέχετε την ποσότητα των υδατανθράκων που λαμβάνετε με το φαγητό. Αυτό θα σας βοηθάει να κρατάτε το σάκχαρο σας εντός των στόχων.

  • Οι φυτικές ίνες βοηθούν στον έλεγχο του σακχάρου σας, μειώνουν τη χοληστερόλη και σας βοηθούν να νιώθετε κορεσμό και να μην υπερβάλλετε στο φαγητό.

  • Να είστε σε κίνηση όσο περισσότερο μπορείτε. Μην χρησιμοποιείτε το αυτοκίνητο. Περπατήστε και παρκάρετε το αυτοκίνητο σας μακριά από τον προορισμό σας για να περπατήσετε. Να ανεβαίνετε τις σκάλες περπατώντας, όχι με τον ανελκυστήρα ούτε με τις κυλιώμενες σκάλες. Μην συνομιλείτε στο internet με φίλους ή συναδέλφους, βγείτε έξω, περπατήστε και συναντηθείτε για ένα καφέ!

Ιανουαρίου 4th, 2015

ΠΑΙΔΙΑ: Παιδική παχυσαρκία


Η παχυσαρκία στα παιδιά και στους εφήβους προκαλεί πολλές ασθένειες. Για παράδειγμα, πριν το "ξέσπασμα" της επιδημίας της παχυσαρκίας, ο Διαβήτης στους εφήβους ήταν σχεδόν πάντα Τύπου 1 (ο τύπος του Διαβήτη που απαιτεί ινσουλίνη), αλλά τώρα ο Διαβήτης τύπου 2 (συνήθως εμφανίζεται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας) ευθύνεται για το 30% των νέων περιπτώσεων Διαβήτη στην εφηβική ηλικία. Επιπλέον, σχέση με την παχυσαρκία έχουν η άπνοια του ύπνου (η εμφάνιση παροδικών σύντομων διακοπών της αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου), η υψηλή αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη, τα προβλήματα στα οστά και στις αρθρώσεις, και η κατάθλιψη.

Πότε ένα παιδί είναι παχύσαρκο; Συνήθως χρησιμοποιείται ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) για τη μέτρηση του σωματικού λίπους. Ο ΔΜΣ υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος σε κιλά με το ύψος σε μέτρα εις το τετράγωνο. Στους ενήλικες, ΔΜΣ από 25 ως 30 σημαίνει υπέρβαρος/η και ΔΜΣ άνω του 30 σημαίνει παχύσαρκος/η. Παρόλα αυτά, στα παιδιά ο ΔΜΣ αλλάζει ανάλογα με την ηλικία και το φύλο και "σχεδιάζεται" πάνω σε μία καμπύλη για φυσιολογικά παιδιά για να καθορισθεί αν το παιδί είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Αν ο ΔΜΣ για την ηλικία του παιδιού είναι μεγαλύτερος από τον ΔΜΣ του 85% των παιδιών της ίδιας ηλικίας, είναι ενδεικτικός ότι το παιδί είναι υπέρβαρο. Αν ο ΔΜΣ για την ηλικία του παιδιού είναι υψηλότερος από τον ΔΜΣ του 95% των παιδιών της ίδιας ηλικίας, είναι ενδεικτικός ότι το παιδί είναι παχύσαρκο.

Η παιδική παχυσαρκία είναι σοβαρό πρόβλημα. Η παρουσία υπερβολικού λίπους στα παιδιά δεν πρέπει να θεωρείται μία κατάσταση από την οποία το παιδί θα ξεφύγει μεγαλώνοντας ή κάτι που υπάρχει στα γονίδια του ή ένα καθαρά αισθητικό θέμα. Τα παχύσαρκα παιδιά γίνονται παχύσαρκοι ενήλικες, με αυξημένη πιθανότητα να πεθάνουν πρόωρα. Θα πρέπει οι γονείς να αναγνωρίσουν το πρόβλημα και να το αντιμετωπίσουν έγκαιρα για να έχει το παιδί τους υγεία και φυσιολογική και μακρύτερη  ζωή.

Η παιδική παχυσαρκία αντιμετωπίζεται με αλλαγές στον τρόπο ζωής του ασθενή (διατροφή και σωματική δραστηριότητα), κατάλληλες για την ηλικία του ασθενή και για την οικογένεια του. Οι αλλαγές στη διατροφή περιλαμβάνουν:

  • Μείωση της πρόσληψης θερμίδων μέσω ελέγχου των μερίδων του φαγητού.
  • Αποφυγή των τροφών που είναι πλούσιες σε θερμίδες και πτωχές σε θρεπτικά συστατικά (πχ τα σακχαρώδη ποτά, όπως είναι οι χυμοί και τα ποτά για τους αθλητές), τα περισσότερα fast food, και τα σνακ  με τις πολλές θερμίδες, όπως είναι τα πατατάκια και τα γλυκίσματα.
  • Αύξηση στη διατροφή των φυτικών ινών, των φρούτων και των λαχανικών.
  • Τρώγοντας γεύματα σε τακτικές ώρες, ειδικά το πρωί, και αποφεύγοντας τα τσιμπολογήματα μετά το σχολείο.

Η πρόσληψη ενέργειας (θερμίδων) δεν είναι από μόνη της υπεύθυνη για την αύξηση του βάρους. Ο άλλος σημαντικός παράγοντας είναι η κατανάλωση ενέργειας (σωματική δραστηριότητα). Τα παιδιά πρέπει να ασκούν καθημερινά 60 λεπτά έντονη σωματική δραστηριότητα, δεν πρέπει να βλέπουν τηλεόραση, να παίζουν video games, να μιλούν στο κινητό ή να γράφουν μηνύματα στο κινητό ή να χρησιμοποιούν τον υπολογιστή για διασκέδαση για πάνω από 1-2 ώρες το πολύ κάθε μέρα.

Οι γονείς πρέπει να προάγουν και να ενθαρρύνουν το παιδί τους να έχει υγειεινές συνήθειες στη διατροφή και στη σωματική δραστηριότητα. Είναι σημαντικό οι γονείς να δίνουν το καλό παράδειγμα έχοντας οι ίδιοι έναν υγειινό τρόπο ζωής, να αποφεύγουν αυστηρές δίαιτες, να μη χρησιμοποιούν το φαγητό και τις τροφές ως έπαθλο ή ως τιμωρία και να προσπαθούν να οικοδομήσουν την αυτοεκτίμηση στο παιδί τους. Η θετική προσέγγιση πάντα αποδίδει καλύτερα. Πρέπει να ενθαρρύνουν τη σωστή διατροφή και την τακτική σωματική άσκηση χωρίς να αναπτύσσουν φόβο για το φαγητό. Οι γονείς, τα παιδιά και ο γιατρός πρέπει να συνεργάζονται για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.

Η χειρουργική επέμβαση είναι κατάλληλη λύση σε ελάχιστες περιπτώσεις όταν ισχύουν τα παρακάτω:
  • Ο/η έφηβος έχει ΔΜΣ μεγαλύτερο του 50 (ή του 40 αλλά με συνοδεία σημαντικών και σοβαρών ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία).
  • Έχουν αποτύχει όλες οι προσαρμογές και τροποποιήσεις στον τρόπο ζωής.
  • Η οικογένεια έχει αποδεδειγμένη ψυχολογική σταθερότητα και επάρκεια.
  • Υπάρχει πρόσβαση σε χειρουργό έμπειρο σε ακαδημαικό νοσηλευτικό - ιατρικό κέντρο με ομάδα πολλών ειδικοτήτων, ικανή να παρακολουθήσει μακροχρόνια τις σωματικές και ψυχικές ανάγκες του ασθενή και της οικογένειας του.

Δεν συστήνεται χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας (μείωση του μεγέθους του στομάχου, bypass του λεπτού εντέρου ή και τα δύο μαζί) σε παιδιά προεφηβικής ηλικίας, σε εφήβους που δεν έχουν αποκτήσει το τελικό τους ανάστημα ή σε έφηβες κοπέλες που σχεδιάζουν να μείνουν έγκυες για 2 έτη μετά την επέμβαση. Η επέμβαση μπορεί να είναι αποτελεσματική μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις, αλλά μπορεί να έχει επιπλοκές σοβαρές. Ποτέ δεν πρέπει να γίνεται επέμβαση σε εφήβους με διατροφικές και ψυχιατρικές διαταραχές που δεν έχουν αντιμετωπισθεί και σε έφηβους  με σύνδρομο Prader-Willi.

Πολλές όψεις του σύγχρονου τρόπου ζωής ευννοούν την παχυσαρκία: οι διαφημίσεις που στοχεύουν στα παιδιά και προωθούν τα φαγητά και τα ποτά με υψηλό θερμιδικό περιεχόμενο και μικρή θρεπτική αξία, τα δημοφιλή fast food, οι υπερβολικά μεγάλες μερίδες των εστιατορίων, η συνήθεια να τρώμε βιαστικά και πολύ συχνά σνακ, ο καθιστικό τρόπος ζωής. Ο ακρογωνιαίος λίθος της αντιμετώπισης της παχυσαρκίας έιναι η αλλάγη του τρόπου ζωής. Αν και η επιμονή και εμμονή σε αλλαγές στο τρόπο διατροφής και άσκησης μπορεί να έχει επιτυχία, το ποσοστό μακροχρόνιας επιτυχίας είναι απογητευτικό. Γι'αυτό το λόγο, η πρόληψη είναι ακόμη πιο σημαντική για τον έλεγχο της σύγχρονης επιδημίας της παχυσαρκίας.

Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς και οι γιατροί ώστε να βοηθήσουν τις κοινωνικές δομές στην πρόληψη της παχυσαρκίας:
  • Να προάγουν και να ασκούν συνήθειες υγειινής διατροφής και δραστηριότητας.
  • Να ζητούν από τα σχολεία να παρέχουν 60 λεπτά μέτριας -έντονης καθημερινής άσκησης σε όλες τις τάξεις, να μειώσουν τη διαθεσιμότητα τροφών που δεν είναι υγειινές και να εκπαιδεύουν τα παιδιά να κάνουν σωστές επιιλογές στον τρόπο ζωής.
  • Να ζητούν πολιτικές απαγόρευσης των ανθυγειινών φαγητών στα παιδιά.
  • Να ζητούν από τους δήμους να σχεδιάσουν και να δημιουργήσουν ασφαλείς τρόπους πρόσβασης με περπατήμα και ποδήλατο μέχρι το σχολείο και να προάγουν αθλητικές δραστηριότητες.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας;
  • Οι μητέρες να θηλάζουν για τουλάχιστον 6 μήνες. Τα νεογνά που τράφηκαν με μητρικό θηλασμό για 3-6 μήνες έχουν 35% μικρότερη πιθανότητα να είναι παχύσαρκα όταν αρχίσουν το σχολείο.
  • Τα βρέφη πρέπει να τρέφονται όταν πεινούν αλλά να μην εξαναγκάζονται να τελειώσουν το φαγητό τους.
  • Πολύ συχνά, τα παιδιά ηλικίας 2-6 ετών δεν έχουν τακτικό τρόπο διατροφής, μπορεί να θέλουν να τρώνε συνέχεια την ίδια τροφή και να αρνούνται να δοκιμάσουν διαφορετικά φαγητά.
  • Αν επιτρέπεται στα παιδιά να αποφασίζουν πότε να τρώνε και πότε να σταματούν χωρίς επέμβαση από άλλους, θα τρώνε τόσο όσο χρειάζονται.
 

Νοεμβρίου 15th, 2014

ΟΡΜΟΝΕΣ: Τι είναι οι ορμόνες;


Οι ορμόνες είναι ουσίες που παράγονται από όργανα που ονομάζονται ενδοκρινείς αδένες,  κυκλοφορούν με το αίμα και μεταφέρουν χημικά σήματα σε όλα τα όργανα και τους ιστούς του σώματος βοηθώντας στη σωστή λειτουργία τους. Η δράση τους αρχίζει πολύ νωρίς, λίγες εβδομάδες μετά τη δημιουργία του εμβρύου στην κοιλιά της μητέρας και διαρκεί για όλη τη ζωή του ανθρώπου.

Ποιες είναι όμως οι λειτουργίες του σώματος που επηρεάζονται από τις ορμόνες;

  1. Η αύξηση σε ύψος και η ανάπτυξη του σώματος.
  2. Ο μεταβολισμός, δηλαδή το πως παίρνει το σώμα ενέργεια από τις τροφές που τρώμε.
  3. Η σεξουαλική λειτουργία.

  4. Η αναπαραγωγή.
  5. Η διάθεση.

Σε κάθε ηλικία συμβαίνουν χαρακτηριστικές αλλαγές στο σώμα λόγω των ορμονών.

Ηλικία 12 - 14 έτη (εφηβεία)

  • Στα κορίτσια οι ορμόνες ελέγχουν την αύξηση των οστών και την υγειά τους, την ωρίμανση του σώματος, την ωρίμανση των ωαρίων,  την έναρξη και τη συνέχιση της ωορρηξίας. Τα κορίτσια παρουσιάζουν αλλαγές στη διάθεση, ακμή, πόνους κατά τη διάρκεια της περιόδου και ευαισθησία στους μαστούς.
  • Στα αγόρια οι ορμόνες ελέγχουν την ωρίμανση των οστών και του σώματος, επίσης αρχίζει η παραγωγή της τεστοστερόνης. Τα αγόρια παρουσιάζουν αλλαγή της φωνής, ακμή, ανάπτυξη τριχοφυίας και των μυών.

Ηλικία 18- 35 έτη (αναπαραγωγική ηλικία)

  •  Στις γυναίκες οι ορμόνες είναι σημαντικές για τον έλεγχο του βάρους, για την εγκυμοσύνη και για τις αλλαγές στους μυς. Οι ορμονικές διαταραχές στις γυναίκες μπορεί να προκαλούν αύξηση του βάρους, ατονία και εύκολη κόπωση, ανωμαλίες της περιόδου και της ωορρηξίας, αλλαγές στη διάθεση και στο δέρμα. Η αύξηση βάρους ειδικά αν συνδυάζεται με εγκυμοσύνες, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, καρδιακή νόσο, εγκεφαλικό, χολολιθίαση, ψηλή χοληστερόλη, ουρική αρθρίτιδα και καρκίνο.
  • Στους άνδρες, η τεστοστερόνη μπορεί να αρχίσει να πέφτει, οι ορμόνες ελέγχουν τη μυική δύναμη, τη σεξουαλική λειτουργία και διάθεση και ελέγχουν το βάρος. Οι ορμονικές διαταραχές στους άνδρες προκαλούν αύξηση του βάρους, μείωση της σεξουαλικής διάθεσης και λειτουργίας, ατονία και εύκολη κόπωση, αλλαγές στη διάθεση και στο δέρμα. Το αυξημένο βάρος μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για διαβήτη, ψηλή αρτηριακή πίεση, καρδιακή νόσο, εγκεφαλικό, χολολιθίαση, ψηλή χοληστερόλη, ουρική αρθρίτιδα και καρκίνο.

Ηλικία 45-60 έτη (εμμηνόπαυση για τις γυναίκες)

  • Στις γυναίκες αυτής της ηλικίας τα επίπεδα των οιστρογόνων και της προγεστερόνης πέφτουν, η γονιμότητα ελαττώνεται και εκμηδενίζεται, αρχίζει η απώλεια και η αραίωση των οστών. Οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση παρουσιάζουν εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, προβλήματα στον ύπνο, αλλαγές στη διάθεση, κολπική ξηρότητα και ευαισθησία και ενοχλήσεις στην ούρηση.
  • Στους άνδρες τα επίπεδα της τεστοστερόνης πέφτουν, τα οστά γίνονται πιο εύθραυστα και η γονιμότητα μειώνεται. Οι άνδρες παρουσιάζουν πρόβλημα στύσης, μείωση σεξουαλικής διάθεσης, ατονία και εύκολη κόπωση και τριχόπτωση

Η άσκηση και η υγειινή διατροφή βοηθούν πολύ στη φυσιολογική ορμονική λειτουργία. Καλό είναι να μειώσετε τις μερίδες του φαγητού που έχει πολύ λίπος και σάκχαρα, να κάνετε τρία γεύματα κάθε μέρα ( με πρωινό), να κάνετε κάθε μέρα 30 λεπτά ήπια άσκηση και να έχετε μεγαλύτερη σωματική δραστηριότητα, δηλ. να περπατάτε περισσότερο, να χρησιμοποιείτε περισσότερο τις σκάλες και λιγότερο το αυτοκίνητο.

Σεπτεμβρίου 21st, 2014

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ: Η ΒΡΟΓΧΟΚΗΛΗ


Τι είναι η βρογχοκήλη;

Η βρογχοκήλη είναι ο διογκωμένος ("φουσκωμένος", "πρησμένος") θυρεοειδής. Όταν ο θυρεοειδής σας αδένας είναι διογκωμένος, μπορεί να παράγει υπερβολικά λίγες ή μεγάλες ποσότητες ορμονών. Οι θυρεοειδικές ορμόνες κυκλοφορούν στο αίμα ταξιδεύοντας από το θυρεοειδή σε όλα τα μέρη του σώματος. Οι ορμόνες του θυρεοειδούς ρυθμίζουν τον τρόπο με τον οποίο το σώμα χρησιμοποιεί την τροφή για ενέργεια και βοηθούν όλα τα όργανα να λειτουργούν σωστά. Οι ορμόνες του θυρεοειδούς επηρεάζουν το ρυθμό του μεταβολισμού του σώματος, δηλαδή το πόσο γρήγορα ή αργά λειτουργούν η καρδιά, ο εγκέφαλος, οι μυς, το ήπαρ και άλλα όργανα. Αν ο μεταβολισμός του σώματος είναι πολύ γρήγορος ή πολύ αργός, τότε ο ασθενής δεν αισθάνεται καλά. Αν στο σώμα κυκλοφορούν πολύ μικρές ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών, τότε ο ασθενής αισθάνεται κουρασμένος και δεν αντέχει το κρύο και το αντίθετο, αν στο σώμα κυκλοφορεί υπερβολικά μεγάλη ποσότητα ορμονών του θυρεοειδούς, τότε ο ασθενής αισθάνεται νευρικός και δεν αντέχει τη ζέστη.

Τι συμπτώματα προκαλεί η βρογχοκήλη;

Μερικοί ασθενείς με βρογχοκήλη εκτός από το "πρήξιμο" στη βάση του λαιμού δεν έχουν άλλα συμπτώματα. Άλλοι ασθενείς πάλι έχουν συμπτώματα όπως τα εξής:

  • Αίσθημα "σφιξίματος" στο λαιμό.
  • Βήχας
  • Βραχνάδα στη φωνή
  • Δυσκολία στην κατάποση του φαγητού.
  • Δυσκολία στην αναπνοή.
Τι μπορεί να δημιουργήσει τη βρογχοκήλη;
  • Η νόσος Hashimoto (θυρεοειδίτιδα Hashimoto): όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο θυρεοειδή αδένα  και τον καταστρέφει. Ο κατεστραμμένος αδένας δεν λειτουργεί καλά και δεν παράγει αρκετές ορμόνες, δηλαδή προκαλεί υποθυρεοειδισμό.
  • Η νόσος Graves: όταν το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο θυρεοειδή αδένα και τον κάνει να λειτουργεί πιο πολύ από το φυσιολογικό. Ο υπερλειτουργικός αδένας παράγει υπερβολικά μεγάλες ποσότητες ορμονών, δηλαδή προκαλεί υπερθυρεοειδισμό.
  • Οι όζοι του θυρεοειδούς.
Μεγαλύτερη πιθανότητα να παρουσιάσουν βρογχοκήλη έχουν:
  • Οι γυναίκες
  • Τα περισσότερα άτομα με φλεγμονή στο θυρεοειδή
  • Τα άτομα με ηλικία άνω των 40 ετών
  • Οι έγκυες γυναίκες ή οι γυναίκες μετά τον τοκετό ή μετά την εμμηνόπαυση
  • Οι γυναίκες με άτομο στην οικογένεια τους που έχει αυτοάνοση νόσο ή βρογχοκήλη
  • Τα άτομα που έχουν εκτεθεί σε ακτινοβολία όταν ήταν παιδιά ή έκαναν ακτινοθεραπεία στο λαιμό ή στο στήθος
  • Τα άτομα που έχουν διατροφή πτωχή σε ιώδιο (το ιώδιο είναι συστατικό της τροφής, στο αλάτι και στα θαλασσινά και το χρησιμοποιεί ο θυρεοειδής αδένας για να παράγει τις ορμόνες)
  • Μερικοί ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς
Αν έχετε τα παραπάνω συμπτώματα ή/και ανήκετε σε μία από τις παραπάνω ομάδες πρέπει να επισκεφτείτε ενδοκρινολόγο. Πως γίνεται η διάγνωση της βρογχοκήλης;
Ο ενδοκρινολόγος θα βρει τη βρογχοκήλη ψηλαφώντας με τα δάκτυλα τη διόγκωση στο λαιμό του ασθενούς και μετά θα κάνει κάποιες εξετάσεις για να βρει την αιτία της βρογχοκήλης και να δει πόσο προχωρημένη είναι:
  • Μετρήσεις των ορμονών του θυρεοειδούς στο αίμα για να δει αν ο ασθενής έχει υπο- ή υπερθυρεοειδισμό.
  • Μετρήσεις των αντισωμάτων στο αίμα για να δει αν ο ασθενής έχει νόσο Hashimoto ή νόσο Graves

  • Υπέρηχο θυρεοειδούς για να δει το μέγεθος του θυρεοειδούς και αν έχει όζους

  • Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς αν ο ασθενής έχει υπερθυρεοειδισμό

  • Παρακέντηση με λεπτή βελόνα με υπερηχογραφική καθοδήγηση για να ληφθεί δείγμα από κάποιον μεγάλο ή ύποπτο όζο, το oποίο θα εξετασθεί από κυτταρολόγο για να δει αν είναι καρκίνος.

  • Αξονική τομογραφία ή μαγνητική τομογραφία θώρακα και λαιμού αν χρειασθεί.

Πως θεραπεύεται η βρογχοκήλη;

Αν η βρογχοκήλη έχει μικρό μέγεθος και ο ασθενής δεν έχει συμπτώματα (αν ο θυρεοειδής λειτουργεί σωστά) τότε ο ενδοκρινολόγος μπορεί να μην αρχίσει θεραπεία αμέσως  αλλά απλά να παρακολουθεί τον ασθενή σε τακτά χρονικά διαστήματα. Αν υπάρχει υπό- ή υπερθυρεοειδισμός, ο ενδοκρινολόγος μπορεί να δώσει θεραπεία με φάρμακο για να τον διορθώσει ή θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο αν ο ασθενής έχει υπερλειτουργικό θυρεοειδή. Πιο σπάνια, μπορεί να χρειασθεί χειρουργική επέμβαση αν η βρογχοκήλη έχει μεγάλο μέγεθος ή προκαλεί προβλήματα στην αναπνοή ή στην κατάποση ή έχει όζους ή καρκίνο.

Μαΐου 2nd, 2014

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Greece License.
Κατασκευή ιστοσελίδων | i-magic Web Media Studio Κατασκευή ιστοσελίδων i-magic