Μιλώντας για την Ενδοκρινολογία & τον Διαβήτη

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ: Καρκίνος θυρεοειδούς


Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να βρίσκεται σε όζους που αναπτύσσονται μέσα στο θυρεοειδή. Μόνο το 5-10% των όζων είναι κακοήθεις, αλλά αυτοί μπορούν να δώσουν μεταστάσεις σε άλλα σημεία του σώματος και να είναι απειλητικοί για τη ζωή. Οι περισσότεροι ασθενείς με καρκίνο του θυρεοειδούς δεν έχουν συμπτώματα. Ο πιο συχνός τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς είναι το Θηλώδες Καρκίνωμα (το 80% των καρκίνων του θυρεοειδούς). Συνήθως, αναπτύσσεται πολύ αργά και συχνά δίνει μεταστάσεις στους λεμφαδένες του λαιμού. Πολύ σπάνια, δίνει μεταστάσεις στους πνεύμονες ή στα οστά. Αν βρεθεί, ενώ έχει ακόμη μικρό μέγεθος, θεραπεύεται σχεδόν πάντα ( πάνω από 95% ποσοστό επιβίωσης). Ο δεύτερος πιο συχνός τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς είναι το Θυλακιώδες Καρκίνωμα (10-15% των καρκίνων του θυρεοειδούς). Σπάνια κάνει μετάσταση στους λεμφαδένες του λαιμού, αλλά μπορεί να κάνει μετάσταση στους πνέυμονες ή στα οστά. Αν βρεθεί, ενώ έχει ακόμη μικρό μέγεθος (κάτω από ένα εκατοστό) το ποσοστό θεραπείας είναι υψηλό ειδικά στους νέους ασθενείς. Πιο σπάνιος τύπος καρκίνου του θυρεοειδούς είναι το Μυελοειδές Καρκίνωμα του θυρεοειδούς (κάτω από 5% των καρκίνων του θυρεοειδούς). Η πιθανότητα επιβίωσης των ασθενών με μυελοειδές καρκίνο είναι πολύ μικρή όταν έχει κάνει μετάσταση σε πνεύμονες, ήπαρ, οστά, κτλ, ενώ είναι πολύ μεγάλη αν δεν έχει προσβάλλει ιστούς έξω από τα όρια του θυρεοειδούς. Το μυελοειδές καρκίνωμα μπορεί να έχει οικογενειακή προδιάθεση και πρέπει να εξετάζονται και τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας. Ο Αναπλαστικός καρκίνος είναι η πιο σπάνια και επιθετική μορφή καρκίνου του θυρεοειδούς (1-2% των καρκίνων θυρεοειδούς). Υποτροπιάζει σχεδόν πάντα μετά από θεραπεία και η πιθανότητα επιβίωσης 6-12 μήνες μετά τη διάγνωση είναι πολύ χαμηλή. Προσβάλλει πιο πολύ άνδρες παρά γυναίκες και κυρίως ηλικιωμένους ανθρώπους. Δεν είναι γνωστό ακριβώς τι προκαλεί τον Καρκίνο του Θυρεοειδούς, αλλά υπάρχουν κάποιοι παράγοντες κινδύνου που έχουν σχετισθεί με αυξημένη πιθανότητα Καρκίνου και θα ταν πάντα καλό ο ασθενής να τους αναφέρει στο γιατρό του όταν υπάρχουν. Αυτοί είναι το ιστορικό ακτινοβόλησης της περιοχή της κεφαλής, του λαιμού ή του θώρακα στην παιδική ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό Καρκίνου του Θυρεοειδούς (ειδικά Μυελοειδούς) και η ηλικία άνω των 40 ετών. Ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να γίνει διάγνωση του καρκίνου του θυρεοειδούς είναι η παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA, Fine Niddle Aspiration) ενός ή περισσότερων όζων που βρέθηκαν κατά τη διάρκεια ψηλάφησης ή σε υπερηχογραφικό έλεγχο του θυρεοειδούς. Με την παρακέντηση ενός όζου με λεπτή βελόνη, μέσω μίας λεπτής βελόνης που εισχωρεί στον όζο λαμβάνονται κύτταρα ή/και υγρό από τον όζο και εξετάζονται στο μικροσκόπιο. Με αυτήν την εξέταση, μπορεί να αναγνωρισθεί  με αρκετή ακρίβεια καρκίνος ή ύποπτος για καρκίνο όζος και πολύ συχνά μπορεί να ταυτοποιηθεί το είδος του καρκίνου. Στις εξετάσεις αίματος, οι ορμόνες του θυρεοειδούς συνήθως είναι φυσιολογικές στους ασθενείς με καρκίνο θυρεοειδούς. Η θεραπευτική αντιμετώπιση και στρατηγική του Καρκίνου του Θυρεοειδούς εξαρτάται από τον τύπο του καρκίνου και από την επέκταση του σε άλλους ιστούς και όργανα. Οι θεραπευτικές επιλογές είναι οι εξής:
  • H χειρουργική αφαίρεση όλου ή σχεδόν όλου του αδένα, και αν είναι δυνατόν και των γειτονικών λεμφαδένων. Μετά την επέμβαση, ο ασθενής πρέπει να λαμβάνει για όλη του τη ζωή θυροξίνη σε μεγάλες δόσεις για να υποκαταστήσει τις θυρεοειδικές ορμόνες που δεν μπορεί πλέον να παράγει και να προλάβει μελλοντικές υποτροπές.
  • Χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου στον ασθενή για να καταστραφεί τυχόν υπόλειμμα του αδένα μετά τη χειρουργική αφαίρεση ή δευτεροπαθείς εστίες του καρκίνου σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα και μέρη του σώματος.
  • Εξωτερική ακτινοβόληση: μπορεί να είναι ευεργετική ειδικά σε ασθενείς με προχωρημένη νόσο οι οποίοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση.
  • Χημειοθεραπεία: μπορεί να είναι ευεργετική μόνο σε ασθενείς με Αναπλαστικό Καρκίνο του Θυρεοειδούς.
Αν κάποιος ασθενείς έχει όζο ή όζους στο θυρεοειδή πρέπει να απευθυνθεί σε ενδοκρινολόγο για να γίνει σωστή διάγνωση. Αν διαγνωσθεί Καρκίνος ο ενδοκρινολόγος θα συστήσει στον ασθενή την κατάλληλη θεραπεία και θα τον καθοδηγήσει στον πιο κατάλληλο τρόπο παρακολούθησης. Είναι σημαντικό ο ασθενής να συμμορφώνεται στις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Μάιος 25th, 2012

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ: Όζοι θυρεοειδούς


Τι είναι οι όζοι;

Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι εξογκώματα σαν σφαιρίδια που σχηματίζονται από υπερπλαστικό θυρεοειδικό ιστό ή είναι κύστη με υγρό περιεχόμενο. Οι όζοι είναι πολύ συχνοί, μάλιστα ο καθένας από μας έχει 10% πιθανότητα να αναπτύξει όζους κάποια στιγμή στη ζωή του και η πιθανότητα αυτή αυξάνει με την ηλικία. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν γνωρίζουν ότι έχουν όζους και το αντιλαμβάνονται μόνο όταν ο όζος ή οι όζοι  μεγαλώσουν σε μέγεθος ώστε να γίνουν ορατοί. Συνήθως, οι όζοι δεν δίνουν συμπτώματα και μόνο όταν μεγαλώσουν αρκετά σε μέγεθος μπορεί να προκαλέσουν πόνο, βραχνάδα στη φωνή, δυσκολία στην κατάποση ή στην αναπνοή. Η μόνη πραγματική ανησυχία για τους όζους είναι ότι μπορεί να αποτελούν καρκίνο. Πάντως, μόνο το 5% των όζων είναι καρκίνος!!!  Γενικά, δεν είναι γνωστή η αιτία δημιουργίας των όζων.

Πως γίνεται η διάγνωση των όζων;

Οι περισσότεροι όζοι του θυρεοειδούς βρίσκονται από το γιατρό με κλινική εξέταση (δηλαδή ψηλαφώντας το λαιμό με τα δάκτυλα) ή με υπέρηχο του θυρεοειδή . Όταν ο γιατρός βρει όζο ή όζους στο θυρεοειδή, θα πρέπει να κάνει εργαστηριακές εξετάσεις για να μάθει αν πρόκειται για φυσιολογικό θυρεοειδικό ιστό ή για υπερλειτουργικό ιστό (αν παράγει μεγάλη ποσότητα ορμονών). Βέβαια, για να αποκλείσει ο γιατρός ότι πρόκειται για καρκίνο πρέπει να κάνει περισσότερες εξετάσεις. Το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς δίνει πολλές πληροφορίες για το μέγεθος των όζων και για το περιεχόμενο και τη σύσταση τους (αν ο όζος είναι συμπαγής ή υγρός, δηλαδή κυστικός). Το υπερηχογράφημα δεν μπορεί να διακρίνει αν ένας όζος είναι καλοήθης ή καρκίνος, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να κατευθύνει την παρακέντηση του όζου. Η παρακέντηση του όζου είναι η καλύτερη διαγνωστική εξέταση για να βρεθεί αν ένας όζος είναι καρκίνος.

Η παρακέντηση ενός όζου με λεπτή βελόνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ληφθούν κύτταρα ή υγρό από τον όζο τα οποία θα εξετασθούν από κυτταρολόγο. Έτσι, είναι δυνατόν με μεγάλη ακρίβεια  να διαπιστωθεί αν ο όζος είναι καρκίνος ή ύποπτος για κακοήθεια. Η παρακέντηση στη σημερινή εποχή γίνεται με υπερηχογραφική καθοδήγηση, δηλαδή ο γιατρός χρησιμοποιεί το υπέρηχο για να εισάγει τη λετπή βελόνη μέσα στον όζο και να λάβει το δείγμα με ακρίβεια και ασφάλεια. Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς συνήθως γίνεται όταν ο γιατρός υποπτεύεται ότι ο όζος είναι υπερλειτουργικός ή "θερμός". Το σπινθηρογράφημα παρέχει πληροφορίες για το αν ο όζος παράγει ορμόνες και για το ποσοστό πρόσληψης της ραδιενεργής ουσίας από τον όζο (δηλαδή, αν είναι "θερμός" ή "ψυχρός"). Οι θερμοί όζοι είναι στη συντριπιτκή τους πλειοψηφία καλοήθεις.

Λοιπόν, πως αντιμετωπίζονται οι όζοι του θυρεοειδούς;

Αν οι όζοι είναι κακοήθεις ή ύποπτοι για κακοήθεια συστήνεται χειρουργική αφαίρεση. Μετά την επέμβαση μπορεί να χορηγηθεί στον ασθενή ραδιενεργό ιώδιο για να καταστραφεί το υπόλειμμα του θυρεοειδούς αδένα. Ακόμη κι αν οι όζοι δεν είναι κακοήθεις μπορεί να χρειάζεται να αφαιρεθούν, αν είναι μεγάλοι ή μεγαλώσουν υπερβολικά και προκαλούν πρόβλημα στην κατάποση ή στην αναπνοή. Οι υπερλειτουργικοί όζοι σχεδόν ποτέ δεν είναι κακοήθεις αλλά μπορεί να παράγουν μεγάλες ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών και να προκαλέσουν υπερθυρεοειδισμό. Αυτοί οι όζοι πρέπει να αφαιρούνται χειρουργικά ή να καταστρέφονται με ραδιενεργό ιώδιο. Οι όζοι που δεν αφαιρούνται πρέπει να παρακολουθούνται και να ελέγχονται κάθε 6 ή 12 μήνες από τον ενδοκρινολόγο με κλινική εξέταση ή με υπερηχογράφημα ή και τα δύο. Αν ο όζος μεγαλώσει πρέπει γίνει παρακέντηση του όζου ακόμη κι αν έχει ξαναγίνει. Ακόμη κι αν το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης δείξει καλοήθεια, ένας όζος που μεγαλώνει καλό θα ήταν να αφαιρεθεί.

Ο οποιοσδήποτε νομίζει ότι έχει όζους στο θυρεοειδή πρέπει να επισκεφθεί ενδοκρινολόγο για να γίνει σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση.

Απρίλιος 16th, 2012

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ: Υπερθυρεοειδισμός


Ο υπερθυρεοειδισμός είναι μία κατάσταση στην οποία ο θυρεοειδής αδένας υπερλειτουργεί, δηλαδή έχει αυξημένη δραστηριότητα, και παράγει θυρεοειδικές ορμόνες ( Τ3 και Τ4) σε υπερβολικά μεγάλες ποσότητες. Ο υπερθυρεοειδισμός είναι πιο συχνός στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες και μάλιστα στις ηλικίες μεταξύ 20 και 40 ετών. Ο υπερθυρεοειδισμός επιταχύνει και αυξάνει το μεταβολισμό, τις καύσεις και όλες τις λειτουργίες του σώματος. Αν δεν θεραπευτεί μπορεί να προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα στην καρδιά.

Η/ο ασθενής με υπερθυρεοειδισμό παραπονιέται για αίσθημα ζέστης, αυξημένη εφίδρωση, μυική αδυναμία, τρέμουλο στα χέρια, ταχυπαλμία, ατονία και εύκολη κούραση, μείωση βάρους, διάρροιες ή εντερική υπερδραστηριότητα, ταραχή και άγχος, ανωμαλίες της περιόδου, προβλήματα στα μάτια (από ερυθρότητα και κάψιμο μέχρι πόνο) και υπογονιμότητα ή στειρότητα. Ο υπερθυρεοειδισμός πρέπει να θεραπεύεται επειδή σε διαφορετική περίπτωση θα οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα της καρδιάς ( αρρυθμίες και καρδιακή ανεπάρκεια) και των οστών ( μείωση της οστικής πυκνότητας και οστεοπόρωση). Τα συμπτώματα του υπερθυρεοειδισμού μπορεί να οφείλονται και σε άλλες ασθένειες ή καταστάσεις. Μόνο ένας ενδοκρινολόγος μπορεί να κάνει διάγνωση του υπερθυρεοειδισμού και να τον θεραπεύσει.

Η πιο συχνή αιτία υπερθυρεοειδισμού είναι η Νόσος Graves, στην οποία αντισώματα που παράγονται από το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς διεγείρουν το θυρεοειδή του κάνοντας τον να παράγει μεγάλες ποσότητες θυρεοειδικών ορμονών και να διογκωθεί ( βρογχοκήλη ). Πρόκειται για χρόνια πάθηση που έχει οικογενειακή προδιάθεση. Οι ασθενείς με Νόσο Graves συνήθως έχουν εξόφθαλμο, λόγω οπισθοβολβικού οιδήματος των ματιών. Λιγότερο συχνά, ο υπερθυρεοειδισμός οφείλεται σε: 1) όζους του θυρεοειδούς, εξογκώματα του αδένα που παράγουν πολλές ορμόνες, 2)  υποξεία θυρεοειδίτιδα, φλεγμονή του αδένα, που οφείλεται συνήθως σε ιό και εμφανίζεται με πόνο, 3) λεμφοκυτταρική θυρεοειδίτιδα, που εμφανίζεται χωρίς πόνο και 4) θυρεοειδίτιδα της λοχείας, τύπος λεμφοκυτταρικής θυρεοειδίτιδας που εμφανίζεται λίγο μετά τον τοκετό.

Ο γιατρός αφού εξετάσει τον ασθενή και μετρήσει τα επίπεδα των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα θα κάνει διάγνωση του υπερθυρεοειδισμού αν τα επίπεδα της Τ3 και Τ4 είναι πάνω απ' τα φυσιολογικά όρια και τα επίπεδα της TSH είναι κάτω απ' τα φυσιολογικά όρια. Στη συνέχεια, ο γιατρός μπορεί να εκτιμήσει το μέγεθος του θυρεοειδή και την παρουσία ή όχι όζων με υπερηχογράφημα θυρεοειδούς. Επίσης, το μέγεθος και το σχήμα του αδένα, καθώς και η λειτουργικότητα των όζων (θερμοί ή ψυχροί) μπορούν να εκτιμηθούν με σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς , ενώ μπορεί να εκτιμηθεί και το ποσοστό πρόσληψης ραδιενεργού ιωδίου απ' το θυρεοειδή.

Ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να θεραπευτεί με:

  1. Αντιθυρεοειδικά φάρμακα, τα οποία μειώνουν την παραγωγή ορμονών απ' το θυρεοειδή, ελέγχοντας με αυτον τον τρόπο την κατάσταση, αλλά σε ένα μεγάλο ποσοστό ασθενών δεν θεραπεύουν οριστικά τον υπερθυρεοειδισμό. Το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο φάρμακο είναι η μεθιμαζόλη, ενώ στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης προτιμάται η προπυλθειουρακίλη.
  2. Το Ραδιενεργό Ιώδιο διορθώνει το πρόβλημα αλλά συνήθως, καταστρέφει οριστικά τον αδένα προκαλώντας μόνιμο υποθυρεοειδισμό με αποτέλεσμα ο ασθενής να χρειάζεται για όσο ζει να λαμβάνει θυρεοειδική ορμόνη.
  3. Η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς ( θυρεοειδεκτομή ) είναι μία οριστική λύση αλλά ενέχει τον κίνδυνο βλάβης των παραθυρεοειδών αδένων ( που ελέγχουν το μεταβολισμό του ασβεστίου ) και των λαρυγγικών νεύρων. Συστήνεται, όταν η θεραπεία με αντιθυρεοειδικά φάρμακα δεν εχει αποτέλεσμα και όταν η θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο δεν είναι η κατάλληλη θεραπεία.
  4. Οι β-αναστολείς είναι φάρμακα που ελέγχουν πολλά συμπτώματα όπως η ταχυπαλμία, το τρέμουλο και η ταραχή.
Λίγα περισσότερα λόγια για το ιώδιο...
Ο θυρεοειδής χρησιμοποιεί ιώδιο για να φτιάξει τις θυρεοειδικές ορμόνες. Το ιώδιο το προσλαμβάνει από τις τροφές. Το ίδιο κάνει και με το ραδιενεργό ιώδιο, αλλά η ακτινοβολία που έχει το ραδιενεργό ιώδιο καταστρέφει το θυρεοειδή. Έτσι ο θυρεοειδής σταματάει να παράγει ορμόνες και θεραπεύεται ο υπερθυρεοειδισμός. Το ραδιενεργό ιώδιο δεν πειράζει άλλα μέρη του σώματος. Το ραδιενεργό ιώδιο το λαμβάνετε από το στόμα ως κάψουλα ή ως υγρό. Γενικά, δεν χρειάζεται νοσηλεία στο νοσοκομείο. Για να δράσει πλήρως το ιώδιο και να θεραπευτεί ο υπερθυρεοειδισμός μπορεί να χρειασθούν μέχρι και τέσσερις με πέντε μήνες. Στο διάστημα αυτό καλό είναι ο ασθενής να συνεχίσει να παίρνει το αντιθυρεοειδικό φάρμακο που έπαιρνε και πριν το ιώδιο. Απαγορεύεται να πάρουν ραδιενεργό ιώδιο οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες ή αυτές που θέλουν να μείνουν έγκυες το επόμενο εξάμηνο, κάποιοι ασθενείς με ενεργό θυρεοειδική οφθαλμοπάθεια ή οφθαλμοπάθεια Graves. Στα παιδιά πρέπει να είναι η τελευταία θεραπευτική λύση. Χρειάζεται προετοιμασία για να πάρετε ραδιενεργό ιώδιο. Πρέπει να διακόψετε το αντιθυρεοειδικό φάρμακο 5 με 7 ημέρες πριν τη χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου. Πρέπει να αποφεύγετε προιόντα που έχουν πολύ ιώδιο (ιωδιωμένο αλάτι, θαλασσινά φαγητά, γαλακτοκομικά προιόντα, πολυβιταμινούχα σκευάσματα με ιώδιο). Μετά τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο πρέπει να πάρετε μερικές προφυλάξεις για να μην εκθέσετε τους άλλους σε ακτινοβολία (στο σώμα σας μένει μια μικρή ποσότητα ακτινοβολίας για μερικές μέρες): να κοιμάστε σε χωριστό κρεβάτι -τουλάχιστον 2 μέτρα απόσταση -από άλλους ενήλικες για 3 μέρες μετά τη θεραπεία και για 2 εβδομάδες μακρυά από παιδιά και έγκυες, την πρώτη μέρα μετά το ραδιενεργό να βρίσκεστε όλη τη μέρα σε απόσταση τουλάχιστον 2 μέτρα από παιδιά και έγκυες, για 3 ημέρες να μην κυκλοφορείτε με τα μέσα μεταφοράς ούτε να βρίσκεστε σε κλειστούς χώρους. Οι παρενέργειες δεν είναι συχνές. Μπορεί να προκαλέσει πόνο στο λαιμό που περνάει με αναλγητικό και υποθυρεοειδισμό που μπορεί να είναι και μόνιμος αλλά θεραπεύεται εύκολα με λήψη θυροξίνης. Τις πιο πολλές φορές το ραδιενεργό ιώδιο θεραπεύει μόνιμα τον υπερθυρεοειδισμό. Μερικές φορές μπορεί να χρειασθεί και δεύτερη δόση.

Είναι στην ευχέρεια του γιατρού συνεργαζόμενος με τον ασθενή και γνωρίζοντας τους κινδύνους που ενέχει η κάθε θεραπεία να αποφασίσει ποια είναι η κατάλληλη για τον ασθενή. Ο ασθενής που είχε υπεθυρεοειδισμό και θεραπεύτηκε ή έχει υπερθυρεοειδισμό και λαμβάνει αγωγή πρέπει να είναι υπό συνεχή παρακολούθηση, ώστε η κατάσταση του να είναι καλά ελεγχόμενη, να κάνει τακτικά μετρήσεις στο αίμα των επιπέδων των ορμονών και των επιπέδων ασβεστίου, όταν αυτό χρειάζεται.

Φεβρουάριος 28th, 2012

ΘΥΡΕΟΕΙΔΗΣ ΑΔΕΝΑΣ: Υποθυρεοειδισμός


Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο λαιμό, ακριβώς κάτω από το "μήλο του Αδάμ". Παράγει δύο ορμόνες, την Τ3 και τη θυροξίνη (Τ4), οι οποίες ρυθμίζουν το μεταβολισμό, δηλ. το πως το σώμα χρησιμοποιεί και αποθηκεύει την ενέργεια. Το πόσο καλά δουλεύει ο θυρεοειδής ελέγχεται από έναν άλλο αδένα, την υπόφυση, που βρίσκεται στον εγκέφαλο. Η υπόφυση παράγει την TSH, μία ορμόνη η οποία κάνει το θυρεοειδή να παράγει τις δύο ορμόνες, την Τ3 και την Τ4.

Υποθυρεοειδισμός σημαίνει ότι το σώμα σας έχει πολύ λίγες θυρεοειδικές ορμόνες (Τ3 και Τ4) στο αίμα. Ο θυρεοειδής αδένας υπολειτουργεί. Είναι η πιο συχνή πάθηση του θυρεοειδούς. Είναι πιο συχνός στις γυναίκες, αυξάνει η συχνότητα του με την ηλικία και έχει οικογενειακή προδιάθεση. Τα συμπτώματα του είναι:

  • εύκολη κόπωση.
  • υπνηλία, νωθρότητα
  • αδικαιολόγητο αίσθημα κρύου
  • αύξηση βάρους (δεν ξεπερνάει τα 5 κιλά)
  • ξηρό δέρμα, λεπτά και εύθρυπτα νύχια και τρίχες, τριχόπτωση,
  • δυσκοιλιότητα
  • διαταραχές της περιόδου (συνήθως μητρομηνορραγίες)

Αυτά τα συμπτώματα παρατηρούνται και σε άλλες ασθένειες και πολλά υποθυρεοειδικά άτομα έχουν μόνο ένα ή δύο από τα παραπάνω συμπτώματα. Ευτυχώς, αρκεί μία απλή εξέταση αίματος για να ανακαλύψει κάποιος ότι έχει υποθυρεοειδισμό.

Στους ενήλικες, η πιο συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, που είναι μία κατάσταση στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς επιτίθεται στο θυρεοειδή του, τον καταστρέφει και κατά συνέπεια ο αδένας δεν μπορεί να συνθέσει αρκετές ορμόνες. Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκληθεί και από θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο ή από χειρουργική αφαίρεση του αδένα για να θεραπευθούν άλλες παθήσεις του θυρεοειδούς. Μία άλλη σπάνια αιτία είναι πρόβλημα στην υπόφυση (η υπόφυση είναι ο κύριος αδένας του σώματος που παράγει την TSH). Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να υπάρχει από τη γέννηση αν ο θυρεοειδής αδένας δεν έχει αναπτυχθεί φυσιολογικά (συγγενής υποθυρεοειδισμός).

Στους ενήλικες, αν ο υποθυρεοειδισμός δεν θεραπευθεί, οδηγεί σε νοητική και σωματική έκπτωση, και μπορεί να προκαλέσει υψηλά επίπεδα χοληστερόλης που μπορούν να οδηγήσουν  σε καρδιακή πάθηση. Επιπλέον, ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει υπογονιμότητα στο ζευγάρι. Επίσης, αν ο βαρύς υποθυρεοειδισμός δεν αντιμετωπισθεί, μπορεί να αναπτυχθεί κώμα. Η διάγνωση και η θεραπεία του υποθυρεοειδισμού είναι ιδιαίτερα σημαντικές στην εγκυμοσύνη για να γεννηθεί ένα υγειές μωρό. Όλα τα μωρά ελέγχονται αμέσως μετά τη γέννηση για να βρεθούν αυτά με υποθυρεοειδισμό, ο οποίος αν δεν θεραπευθεί, θα προκαλέσει στο παιδί νοητική καθυστέρηση και αδυναμία φυσιολογικής ανάπτυξης.

Η TSH και η Τ4 μπορούν να μετρηθούν με εξετάσεις στο αίμα και ανάλογα με τις τιμές των ορμονών ο ενδοκρινολόγος θα μπορέσει να κάνει διάγνωση του υποθυρεοειδισμού. Από τις δύο αυτές εξετάσεις η TSH είναι πιο σημαντική. Ο γιατρός θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην TSH για να κάνει διάγνωση. Όταν η αιτία του υποθυρεοειδισμού είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, μπορούν να μετρηθούν στο αίμα και τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα που επιτίθενται στο θυρεοειδή.

Ο υποθυρεοειδισμός θεραπεύεται με τη χορήγηση θυρεοειδικής ορμόνης. Η λεβοθυροξίνη είναι το καλύτερο φάρμακο. Κυκλοφορούν πολλά έκδοχα, γενόσημα και εμπορικά ονόματα της θυρεοειδικής ορμόνης τα οποία είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Αν είναι δυνατόν, καλό είναι να μην αλλάζετε εύκολα το φάρμακο που λαμβάνετε. Συνήθως, η θεραπεία υποκατάστασης με Τ4 είναι απαραίτητη εφ' όρου ζωής. Αν για κάποιο λόγο πρέπει να αλλάξει το φάρμακο είναι σημαντικό να γίνουν ξανά εξετάσεις αίματος για TSH.  Η δόση του φαρμάκου που λαμβάνει ο ασθενής θα αλλάζει ανάλογα με την TSH που βρίσκεται στις εξετάσεις. Οι ψηλές δόσεις θυρεοειδικής ορμόνης για μακρύ χρονικό διάστημα μπορούν να προκαλέσουν απώλεια οστού (οστεοπόρωση), πρόβλημα στη λειτουργία της καρδιάς και αρρυθμίες. Οι πολύ χαμηλές δόσεις μπορούν να μην είναι αρκετές για να ανακουφίζουν τα συμπτώματα του ασθενή. Η δόση της θυροξίνης μπορεί να χρειασθεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Αν ο υποθυρεοειδισμός δεν θεραπευθεί, οι συνέπειες για την υγεία του ασθενή μπορεί να είναι σοβαρές. Γι'αυτό πρέπει πάντα να λαμβάνετε θεραπεία αν έχετε υποθυρεοειδισμό. Αν κάποιος έχει συμπτώματα υποθυρεοειδισμού ή αν κάποιος στην οικογένειά του έχει πρόβλημα με το θυρεοειδή, πρέπει να απευθυνθεί στο γιατρό του για να του γράψει εξετάσεις αίματος. Αν από τις εξετάσεις προκύψει ότι έχει υποθυρεοειδισμό, θα πρέπει να ελεγχθούν και τα άλλα μέλη της οικογένειας του. Τέλος, καλό θα ήταν να ελέγχονται με εξετάσεις αίματος όλες οι γυναίκες στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης και όλες οι γυναίκες άνω των 60 ετών, ακόμη κι αν δεν έχουν συμπτώματα.

Φεβρουάριος 15th, 2012

ΓΥΝΑΙΚΑ (ΩΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ) : Δασυτριχισμός στις γυναίκες


Δασυτριχισμός ονομάζεται η εμφάνιση στις γυναίκες τριχών (τριχών σαν αυτές του τριχωτού του κεφαλιού και όχι λεπτών τριχών σαν χνούδι) σε μέρη που φυσιολογικά είναι άτριχα στις γυναίκες ( στο πηγούνι, στο στήθος, στο άνω τμήμα της κοιλιάς, στην πλάτη και στα μάγουλα, αν η παρουσία τριχοφυίας είναι άφθονη). Η υπερτρίχωση μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής της γυναίκας και να της προκαλέσει συναισθηματικό στρες.

Η ανάπτυξη των τριχών γενικά θεωρείται ότι εξαρτάται από τα ανδρογόνα του οργανισμού (τεστοστερόνη), όμως η ευασθησία των τριχών στα ανδρογόνα δεν είναι η ίδια σε όλες τις περιοχές του σώματος. Οι τρίχες του κεφαλιού, των φρυδιών και οι βλεφαρίδες δεν εξαρτώνται από τα ανδρογόνα. Αντίθετα, οι τρίχες του εφηβαίου (της περιοχής πάνω από τα γεννητικά όργανα), της μασχάλης, της κοιλιάς, του θώρακα, και του προσώπου εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ανδρογόνα.  Οι τρίχες των άκρων και της πλάτης εξαρτώνται σε μικρό βαθμό από τα ανδρογόνα.

Το σώμα των κοριτσιών μέχρι την ηλικία των 6 ετών δεν παράγει σχεδόν καθόλου ανδρογόνα. Μετά τα 6-7 έτη τα επινεφρίδια (αδένες που βρίσκονται στην κοιλιά πάνω από τα νεφρά) των κοριτσιών και των αγοριών αρχίζουν να παράγουν πολλά ανδρογόνα. Μετά την ηλικία των 11-12 ετών αρχίζουν να λειτουργούν οι ωοθήκες που παράγουν και αυτές μικρές ποσότητες ανδρογόνων. Στη γυναίκα παράγονται ανδρογόνα και από το δέρμα.

Σχεδόν όλες οι περιπτώσεις υπερτρίχωσης οφείλονται σε αυξημένα επίπεδα ανδρογόνων στο αίμα (υπερανδρογοναιμία) ή σε μεγαλύτερη ευαισθησία των υποδοχέων του δέρματος στη δράση των ανδρογόνων. Μερικές φορές δεν μπορεί να βρεθεί ποια είναι η αιτία της υπερανδρογοναιμίας (ιδιοπαθής υπερτρίχωση).

Η υπερτρίχωση μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα των ωοθηκών:

  1. Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (είναι η πιο συχνή αιτία). Οι γυναίκες με ΣΠΩ έχουν πάντα και διαταραχές της περιόδου ή διακοπή και απουσία περιόδου και στειρότητα. Συχνά είναι παχύσαρκες ή υπέρβαρες και έχουν προδιαβήτη ή αυξημένη πιθανότητα να έχουν διαβήτη.
  2. Το Σύνδρομο της Υπερθήκωσης των Ωοθηκών.
  3. Οι αρρενοποιητικοί όγκοι των ωοθηκών (όγκοι που παράγουν μεγάλες ποσότητες ανδρογόνων).

Ή μπορεί να οφείλεται σε προβλήματα των επινεφριδίων:

  1. Η Συγγενής Υπερπλασία των Επινεφιδίων.
  2. Οι αρρενοποιητικοί όγκοι των επινεφριδίων (όγκοι που παράγουν μεγάλες ποσότητες ανδρογόνων).
  3. Το Σύνδρομο Cushing (αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης στο αίμα).

Η υπερτρίχωση μπορεί να οφείλεται σε φάρμακα όπως τα αναβολικά στεροειδή που περιέχουν ανδρογόνα, τα γλυκοκορτικοειδή (κορτιζόνη, πρδνιζόνη, δεξαμεθαζόνη), η φαινυτοίνη και η κυκλοσπορίνη. Στις περισσότερες γυναικές με υπερτρίχωση παρατηρούνται και διαταραχές του κύκλου.

Για την επιβεβαίωση της διάγνωσης της υπερανδρογοναιμίας και για να βρεθεί η αιτία ο γιατρός σας θα μετρήσει τα επίπεδα των ανδρογόνων στο αίμα και θα ζητήσει υπερηχογραφική εξέταση των ωοθηκών. Εξετάσεις πρέπει να γίνουν αν η υπερτρίχωση είναι σοβαρού βαθμού, αν εμφανισθεί απότομα ή εξελίσσεται γρήγορα (ύποπτα για όγκο) ή αν η ασθενής παρουσιάζει και άλλα συμπτώματα, όπως εμφάνιση ακμής ή φαλάκρα, διακοπή της περιόδου ή ανωμαλίες της περιόδου. Με τις εξετάσεις που θα κάνει ο ασθενής, ο γιατρός πρέπει :

  • να είναι σίγουρος ότι δεν υπάρχει αρρενοποιητικός όγκος
  • να βρει ποια είναι η αιτία της υπερτρίχωσης
Πως αντιμετωπίζεται η υπερτρίχωση;

Οι περισσότερες γυναίκες με υπερτρίχωση πριν μιλήσουν με ένα γιατρό προσπαθούν να αντιμετωπίσουν την υπερτρίχωση με αισθητικά μέτρα (αφαίρεση με τσιμπηδάκι, ξύρισμα, αποτρίχωση). Αν δεν πετύχουν αυτά τα μέτρα μπορούν να λάβουν φάρμακα ή να καταφύγουν σε μεθόδους τύπου laser ή να κάνουν και τα δύο μαζί. Μπορούν να διαλέξουν τον τρόπο αντιμετώπισης ανάλογα με τις προσωπικές τους προτιμήσεις, την οικονομική τους δυνατότητα και το πόσο εύκολο είναι να αφαιρεθούν τρίχες από συγκεκριμένες περιοχές του σώματος. Η αποτρίχωση με ξύρισμα ή με τσιμπηδάκι έχει παροδικό αποτέλεσμα (από μερικές μέρες ως εβδομάδες). Με το ξύρισμα δεν επηρεάζεται η ανάπτυξη των τριχών και οι τρίχες έχουν περισσότερο πάχος σε σχέση με την αφαίρεση με τσιμπηδάκι. Επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθούν και χημικά αποτριχωτικά αλλά έχουν άσχημη μυρωδιά και μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα. Η αποτρίχωση με κερί είναι σχετικά ασφαλής και δεν κοστίζει πολύ αλλά μπορεί να είναι επώδυνη, να προκαλέσει ουλές ή οίδημα.

Αν τα μέτρα αισθητικής δεν έχουν αποτέλεσμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν φάρμακα. Αν η υπερτρίχωση δεν οφείλεται σε συγκεκριμένη βλάβη που μπορεί να διορθωθεί, η θεραπεία είναι μακροχρόνια και μπορεί να μην έχει πάντα αποτέλεσμα. Η κυριότερη θεραπεία είναι τα αντισυλληπτικά. Τα αντισυλληπτικά μειώνουν τα επίπεδα των ανδρογόνων στο αίμα. Πρέπει να τα λάβετε για τουλάχιστον 6 μήνες (εώς  12 μήνες) για να έχουν αποτέλεσμα. Δεν έχουν αποτέλεσμα σε όλες τις γυναίκες (μόνο στο 80% περίπου). Τα αντισυλληπτικά μπορούν να διορθώσουν και να ποκαταστήσουν και τα προβλήματα περιόδου ότα. αυτά υπάρχουν (π.χ. στο Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών). Στο Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών όταν αυτό συνοδεύεται από παχυσαρκία και μεταβολικές διαταραχές πολύ σημαντική είναι η υιοθέτηση σωστής διατροφικής συμπεριφοράς και η σωματική άσκηση που έχουν στόχο την απώλεια βάρους και τη μακροχρόνια διατήρηση της. Πολλές φορές επιβάλλεται και η προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής που έχει στόχο να μειώσει την αντίσταση στην ινσουλίνη και τα ανδρογόνα στο αίμα (μετφορμίνη, πιογλιταζόνη).  Τα φάρμακα που μειώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπερτρίχωσης αν είναι μόνη της χωρίς άλλα συμπτώματα. Άλλα φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι τα αντιανδρογόνα αλλά λόγω τερατογόνων παρενεργειών που μπορεί να έχουν στο έμβρυο χρειάζεται καλή και σίγουρη αντισύλληψη. Το αντιανδρογόνο φλουταμίδη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω επιπλέον ηπατικών παρενεργειών. Οι αντιανδρογόνες κρέμες δεν έχουν αποτέλεσμα στην αντιμετωπιση της υπερτρίχωσης.

Φεβρουάριος 13th, 2012

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Greece License.
Κατασκευή ιστοσελίδων | i-magic Web Media Studio Κατασκευή ιστοσελίδων i-magic