Μιλώντας για την Ενδοκρινολογία & τον Διαβήτη

ΤΟ ΣΤΡΕΣ, ΟΙ ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ Η ΥΓΕΙΑ ΣΑΣ


Το στρες είναι η ένταση ή η πίεση στην οποία η ζωή επιβάλλει συνεχώς τους ανθρώπους. Το στρες μπορεί να είναι σωματικό (πχ λόγω ασθένειας) ή ψυχολογικό (πχ λόγω φόβου). Το κάθε άτομο προσαρμόζεται με διαφορετικό τρόπο στο στρες. Η ανταπόκριση σας σε κάποιο στρεσογόνο γεγονός ή σε επαναλαμβανόμενο στρες καθορίζεται κυρίως από τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζετε μία κατάσταση και από τη  γενική σας σωματική υγεία. Τα γονίδια και καταστάσεις ή γεγονότα που συμβαίνουν στην παιδική σας ηλικία (κακοποίηση ή αμέλεια ανηλίκου) ή και ακόμη νωρίτερα (μέσα στη μήτρα της μητέρας), μπορούν να επηρρεάσουν το πως χειρίζεστε αγχωτικές καταστάσεις, πιθανώς να σας κάνουν να αντιδράτε υπερβολικά. Οι αρνητικές συνέπειες του στρες μπορεί να επιβαρυνθούν από το κάπνισμα, την κατάχρηση αλκοόλ, την υπερβολική κατανάλωση φαγητού και από την έλλειψη άσκησης που είναι αποτελέσματα του στρες.

 Ο τρόπος με τον οποίο το σώμα απαντάει στο στρες μπορεί να είναι οξύς (να αναπτύσσεται σε σύντομο χρόνο) ή χρόνιος (μακροχρόνιος). Η καλύτερα γνωστή οξεία απάντηση στο στρες είναι η αντίδραση όταν ασθάνεστε απειλή. Σε αυτήν την περίπτωση, η απάντηση στο στρες κάνει το σώμα σας να απελευθερώνει στο αίμα αρκετές ορμόνες του στρες (πχ, κορτιζόλη και αδρεναλίνη). Αυτές οι ορμόνες κάνουν πιο έντονη τη συγκέντρωσή σας, την ικανότητα να αντιδράσετε και αυξάνουν τη δύναμή σας. Επίσης, αυξάνουν το ρυθμό της καρδιάς, την αρτηριακή πίεση, δυναμώνουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα και τη μνήμη. Όταν έχει περάσει το σύντομο στρες, το σώμα σας ξαναγίνεται φυσιολογικό. Το χρόνιο στρες, όμως, αποτελεί πρόβλημα. Αν αντιμετωπίζεται συνεχώς προκλήσεις και το σώμα σας παράγει σταθερά όλο και ψηλότερα επίπεδα ορμονών, το σώμα δεν έχει το χρόνο να αναρρώσει. Οι ορμόνες του στρες αυξάνουν στο αίμα και μακροχρόνια μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα υγείας.

 Οι σωματικές αλλαγές που συμβαίνουν σε στιγμές με στρες μπορεί να είναι πολύ ευεργετικές όταν συμβαίνουν για μικρό χρονικό διάστημα. Όταν όμως η απάντηση στο στρες διαρκεί μεγάλο χρονικό διάστημα, η παραγωγή τόσων πολλών ορμονών του στρες μπορεί να επηρρεάσει την υγεία σας. Οι μακροχρόνιες επιδράσεις του χρόνιου στρες μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα υγείας. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν το:

  • Το πεπτικό σύστημα. Ο στομαχικός πόνος είναι κοινός λόγω της καθυστέρησης της διέλευσης της τροφής από το στομάχι. Επίσης διάρροια λόγω αυξημένης δραστηριότητας του παχέως εντέρου.
  • Η παχυσαρκία. Αύξηση της όρεξης που μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του βάρους (η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο να πάθετε διαβήτη και καρδιοπάθεια).
  • Το ανοσοποιητικό σύστημα. Η  αποδυνάμωση  του ανοσοποιητικού συστήματος κάνει πιο πιθανό να πάθετε κρυολογήματα και άλλες λοιμώξεις.
  • Το νευρικό σύστημα. Το άγχος, η κατάθλιψη, η αυπνία και η έλλειψη ενδιαφέροντος για σωματική δραστηριότητα. Μπορεί να επηρρεαστεί και η μνήμη και η ικανότητα λήψης αποφάσεων.
  • Το καρδιαγγειακό σύστημα. Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού και των λιπιδίων του αίματος (χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων). Επίσης, η αύξηση των επιπέδων του σακχάρου (γλυκόζης) αίματος  (ειδικά τη νύχτα) και της όρεξης που συμβάλλει στην αύξηση του βάρους. Όλοι αυτοί είναι παράγοντες κινδύνου για καρδιακή νόσο, αθηροσκλήρυνση, εγκεφαλικό, παχυσαρκία και διαβήτη.

Αισθήματα που συνήθως συνδέονται με οξύ στρες είναι το άγχος, η νευρικότητα, η αφηρημάδα, η ανησυχία και η πίεση. Αν τα επίπεδα του στρες  στο σώμα σας αυξηθούν ή διαρκέσουν για μακρύτερο χρονικό διάστημα, μπορεί να βιώσετε άλλες επιδράσεις σωματικές ή συναισθηματικές:

  • Κούραση, μελαγχολία.
  • Πόνο, σφίξιμο στο στήθος, αίσθημα παλμών.
  • Ζάλη, ταραχή, δυσκολία στην αναπνοή.
  • Ανωμαλίες του κύκλου, πρόβλημα στύσης, απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας.
Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν και σε απώλεια της όρεξης, βουλιμία, προβλήματα στον ύπνο που μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες για την υγεία σας.
Συνήθως αυτά τα συμπτώματα είναι ήπια και μπορείτε να νιώσετε ανακούφιση διαβάζοντας ένα βιβλίο ή ένα περιοδικό για να χαλαρώσετε, απομακρύνοντας τον εαυτό σας για λίγο χρόνο από τα πράγματα που σας προκαλούν στρες, κάνοντας γυμναστική. Αν τα συμπτώματα είναι πιο σοβαρά όμως, πρέπει να ζητήσετε βοήθεια από γιατρό για να βρει ποια είναι η πηγή του στρες και ποιος ο καλύτερος τρόπος για να το αντιμετωπίσετε.
Υπάρχουν πρακτικά βήματα που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε το στρες. Η τακτική, ήπια σωματική άσκηση βελτιώνει τη σκέψη και τη διάθεση. Ένας καλός νυχτερινός ύπνος, καθώς και η ψυχολογική υποστήριξη από την οικογένεια και τους φίλους, μπορούν να σας χαλαρώσουν. Τρώγωντας υγειινές τροφές με χαμηλά λιπαρά και αποφεύγοντας το κάπνισμα και το υπερβολικό ποτό μπορείτε να μειώσετε τις μακροχρόνιες συνέπειες του χρόνιου στρες. Αν βέβαια τα συμπτώματα συνεχίζουν ή γίνονται χειρότερα, μιλήστε με το γιατρό σας.

Φεβρουάριος 16th, 2013

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ: Ανεπάρκεια των επινεφριδίων


Τι είναι η ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Τα επινεφρίδια είναι αδένες που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και παράγουν ορμόνες που είναι απαραίτητες για τις λειτουργίες του σώματος. Το εξωτερικό στρώμα των επινεφριδίων (ο φλοιός) παράγει 3 κατηγορίες στεροειδικών ορμονών:

  • Η κορτιζόλη (ένα γλυκοκορτικοειδές) βοηθάει το σώμα να προσαρμόζεται και να ανταποκρίνεται στο στρες, στην ασθένεια και στον τραυματισμό. Επίσης ρυθμίζει τα επίπεδα της γύκοζης στο αίμαι και της αρτηριακής πίεσης.
  • Η αλδοστερόνη (ένα αλατοκορτικοειδές) βοηθάει το σώμα να διατηρεί την ισοροπία ανάμεσα στο αλάτι και στο νερό. Ρυθμίζει τον όγκο του αίματος και την αρτηριακή πίεση.
  • Τα ανδρογόνα των επινεφριδίων (αδύναμες ανδρικές ορμόνες που βρίσκονται και στα δύο φύλα): η θειική δευδροεπιανδροστερόνη (DHEA-S), η Δ4-Ανδροστενδιόνη και η 17 υδρόξυ προγεστερόνη. Ρυθμίζουν την εμφάνιση και ανάπτυξη των τριχών της μασχάλης και του εφήβαιου (της περιοχής πάνω από τα γεννητικά όργανα) στις γυναίκες.

Η ανεπάρκεια των επινεφριδίων είναι μια κατάσταση στην οποία ο φλοιός δεν παράγει αρκετές στεροειδικές ορμόνες. Υπάρχουν δύο τύποι ανεπάρκειας:

  • H Πρωτοπαθής Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων (λέγεται και νόσος Addison). Σε αυτήν την σπάνια κατάσταση, τα επινεφρίδια δεν λειτουργούν σωστά και δεν παράγουν αρκετή κορτιζόλη. Συνήθως, χαμηλή είναι και η παραγωγή της αλδοστερόνης και των ανδρογόνων.
  • Η Δευτεροπαθής Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων. Αυτή η πολύ πιο συχνή κατάσταση συμβαίνει όταν η υπόφυση, ένας μικρός αδένας κοντά στον εγκέφαλο, δεν δίνει το σήμα στα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη.

Τα επινεφρίδια δεν "κουράζονται" ούτε χάνουν τη λειτουργία τους μετά από ψυχικό ή σωματικό στρες. Η αληθινή Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων είναι μια σπάνια κατάσταση. Η διάγνωση της πρέπει να γίνεται μόνο από έναν ενδοκρινολόγο χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες εξετάσεις και διαγνωστικές δοκιμασίες.

Τι προκαλεί την πρωτοπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Η πιο συχνή αιτία πρωτοπαθούς ανεπάρκειας των επινεφριδίων είναι αυτοάνοση νόσος, δηλ. το αμυντικό σύστημα του σώματος επιτίθεται και καταστρέφει τους ιστούς του ίδιου σώματος. Όταν πάθουν βλάβη τα επινεφρίδια, δεν μπορούν να παράγουν ορμόνες. Άλλες αιτίες πρωτοπαθούς ανεπάρκειας είναι η αιμορραγία μέσα στα επινεφρίδια, οι μολύνσεις, γεννητικές ασθένειες, και η χειρουργική αφαίρεση των επινεφριδίων.

Τι προκαλεί τη δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Προβλήματα στην υπόφυση προκαλούν δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων. Φυσιολογικά, η υπόφυση παράγει μια ορμόνη που ονομάζεται ACTH, η οποία κάνει τα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη. Στη δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων όμως, η υπόφυση δεν στέλνει ACTH στα επινεφρίδια και έτσι δεν παράγεται κορτιζόλη. Μερικές αιτίες μπορεί να είναι παρωδικές, όπως η λήψη κάποιων φαρρμάκων όπως η πρεδνιζόνη, η υδροκροτιζόνη,ή η δεξαμεθαζόνη. Άλλες αιτίες μπορεί να είναι μόνιμες, όπως ορμονικά προβλήματα από τη γέννηση, όγκοι ή μολύνσεις στην υπόφυση, ή βλάβη απο χειρουργική επέμβαση ή ακτινοβολία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επινεφριδιακής ανεπάρκειας; Τα συμπτώματα ξεκινούν αργά και σταδιακά. Αυτά είναι η κούραση, η μυική αδυναμία, η μειωμένη όρεξη και η μείωση του βάρους. Μερικοί άνθρωποι βιώνουν ναυτία, έμέτους και διάρροια. Άλλα συμπτώματα είναι:

  • Πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις.
  • Χαμηλά αρτηριακή  πίεση που προκαλεί ζάλη στην όρθια θέση.
  • Μεγάλη επιθυμία για αλάτι (ιδιαίερα στην πρωτοπαθή ανεπάρκεια).
  • Συμπτώματα υπογλυκαιμίας όπως εφίδρωση.
  • Διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες.
  • Μελάχρωση του δέρματος στο πρόσωπο, στο λαιμό και στη ράχη των χεριών (ειδικά στην πρωτοπαθή ανεπάρκεια).
Μερικοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν ανεπάρκεια επινεφριδίων μέχρι να χειροτερέψουν ξαφνικά τα συμπτώματα (ονομάζεται επινεφριδιακή κρίση).
Πως γίνεται η διάγνωση της επινεφριδιακής κρίσης; Ο γιατρός σας αφού ρωτήσει ποια είναι τα συμπτώματα σας και το ιατρικό σας ιστορικό, θα μετρήσει στο αίμα σας τα επίπεδα της κορτιζόλης, άλλων ορμονών, του νατρίου, του καλίου και της γλυκόζης για να κάνει διάγνωση της επινεφριδιακής ανεπάρκειας και για βρει την αιτία. Επίσης, θα κοιτάξει τα επινεφρίδια ή την υπόφυση με απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες, υπέρηχο, αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες.
Πως θεραπεύεται η επινεφριδιακή ανεπάρκεια; Ο στόχος της θεραπείας είναι να υπάρχουν τα σωστά επίπεδα ορμονών στο αίμα κάθε μέρα. Ίσως χρειάζεστε καθημερινή υποκατάσταση με ορμόνες για όλη σας τη ζωή. Θα λαμβάνετε γλυκοκορτικοειδή για να αναπληρώνετε την κορτιζόλη που το σώμα σας δεν μπορεί πια να παράγει. Ίσως χρειάζεστε και αλατοκορτικοειδή αν το σώμα σας δεν μπορεί να παράγει αλδοστερόνη. Μπορεί να χρειαστείτε επιπλέον γλυκοκορτικοειδή σε περιόδους έντονου στρες, όπως σοβαρές ασθένειε ή χειρουργικές επεμβάσεις. Ο γιατρός σας θα κάνει εξατομικευμένες αλλαγές στα φάρμακα που παίρνετε για να προσαρμοστείτε στο στρες. Είναι σημαντικό για να έχετε μία μακροχρόνια επιβίωση και υγεία να κατανοήσετε την ασθένεια σας και να μάθετε πότε και πως να αλλάζετε τα φάρμακα σας.
Η επινεφριδιακή κρίση
Κάθε σωματικό στρες από ασθένεια, μόλυνση, χειρουργική επέμβαση ή ατύχημα μπορεί να χειροτερέψει ξαφνικά τα συμπτώματα της επινεφριδιακής ανεπάρκειας, μια επείγουσα κατάσταση που ονομάζεται επινεφριδιακή κρίση. Αν δεν θεραπευτεί η επινεφριδιακή κρίση μπορεί να προκαλέσει θάνατο. Η επινεφριδιακή κρίση συμβαίνει κυρίως σε ανθρώπους με πρωτοπαθή ανεπάρκεια. Τα συμπτώματα της επινεφριδιακής κρίσης είναι ο ξαφνικός πόνος στη ράχη, κοιλιά ή στα πόδια, η σοβαρή ναυτία, έμετοι και διάρροια. Οι ασθενείς με επινεφριδιακή ανεπάρκεια μπορεί να είναι αφυδατωμενοί και να έχουν σύγχυση. Μπορεί να έχουν χαμηλή αρτηριακή πίεση, μπορεί να λιποθυμήσουν ή ακόμη και να πεθάνουν. Οι άνθρωποι με επινεφριδιακή κρίση χρειάζονται μία ένεση με γλυκοκορτικοειδή (φάρμακα που αντικαθιστούν την κορτιζόλη που λείπει) αμέσως. Μετά πρέπει να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο για περαιτέρω θεραπεία. Αν έχετε επινεφριδιακή ανεπάρκεια πρέπει να μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια της επινεφριδιακής κρίσης. Επίσης, πρέπει να πείτε στην οικογένεια και στους φίλους σας τι να κάνουν αν σας συμβεί κρίση. Πάντα να φοράτε ένα βραχιόλι μαι ιατρική προειδοποίηση.

Φεβρουάριος 10th, 2013

ΟΡΜΟΝΕΣ (ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ) : Η κορτιζόλη και το Σύνδρομο Cushing


Τι είναι το σύνδρομο Cushing;

Το Σύνδρομο Cushing είναι όλα τα σωματικά και ψυχικά συμπτώματα και διαταραχές που έχει κάποιος όταν η κορτιζόλη στο αίμα του είναι πολύ υψηλή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Τι είναι η κορτιζόλη; Τι είναι τα επινεφρίδια;

Η κορτιζόλη είναι μια ορμόνη που παράγεται από τα επινεφρίδια, δύο αδένες που βρίσκονται στην κοιλιά  πάνω από τα νεφρά. Είναι πολύ σημαντική ορμόνη για το ανθρώπινο σώμα, γιατί σε αυτήν την ορμόνη βασίζεται η απάντηση του σώματος σας στο στρες, αυτή η ορμόνη ελέγχει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού σας, είναι βασική ορμόνη για τη λειτουργία της καρδιάς, των αγγείων, για την αρτηριακή πίεση και για την παραγωγή και την καύση των υδατανθράκων, του λίπους και των πρωτεινών.

Που οφείλται το σύνδρομο Cushing;

Πιο συχνά το σύνδρομο Cushing οφείλεται σε φάρμακα που μοιάζουν με την κορτιζόλη, όπως η πρεδνιζόνη και δεξαμεθαζόνη (Medrol, Prezolon Decadron,κτλ) τα οποία λαμβάνουν οι ασθενείς ως χρόνια θεραπεία για φλεγμονώδεις νόσους, όπως η ρευματοειδη αρθρίτιδα ή το άσθμα ή για καταστολή του ανοσοπoιητικού συστήματος μετά από μεταμοσχεύση για να μην απορριφθεί το μόσχευμα.

Πιο σπάνια το σύνδρομο οφείλεται σε παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων κορτιζόλης από το σώμα. Η αιτία μπορεί να είναι:

  • Όγκος στα επινεφρίδια (συνήθως καλοήθης) που παράγει μεγάλες ποσότητες κορτιζόλης.
  • Πιο συχνά η αιτία είναι όγκος στην υπόφυση που παράγει πολύ ACTH, μία ορμόνη που κάνει τα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη. Στην τελευταία περίπτωση η ασθένεια  λέγεται νόσος Cushing.
  • Πολύ σπάνια η ACTH δεν παράγεται από όγκο της υπόφυσης αλλά από όγκο σε άλλο μέρος του σώματος (π.x. πνεύμονες).

Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου Cushing;

  • Αύξηση σωματικού βάρους με αύξηση λίπους στη κοιλιά, στο στήθος, στον αυχένα και στις περιοχές πάνω από τις κλείδες και στρογγυλό και ερυθρό πρόσωπο.
  • Μυική αδυναμία, κυρίως στα πόδια και εύκολη κούραση.
  • Λεπτό δέρμα που μωλωπιάζει εύκολα.
  • Μελαγχολία,κατάθλιψη και διαταραχές στη μνήμη.
  • Ραβδώσεις ερυθρές-μωβ στην κοιλιά και στο στήθος.
  • Αύξηση των τριχών στις γυναίκες.
  • Ανωμαλίες ή απουσία της περιόδου και στειρότητα.
  • Μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας και της λειτουργίας σε άνδρες και γυναίκες.
  • Αύξηση του σακχάρου αίματος (διαβήτης).
  • Αύξηση της πίεσης (υπέρταση).
  • Αδύναμα οστά (οστεοπόρωση).
  • Χαμηλό, κοντό ανάστημα και παχυσαρκία αν το σύνδρομο αναπτυχθεί στην παιδική ηλικία.
Πως γίνεται η διάγνωση του συνδρόμου Cushing;

Αν έχετε κάποια από τα παραπάνω συμπτώματα ή αν έχει βρεθεί μόρφωμα στα επινεφρίδια σας τυχαία σε έλεγχο που κάνατε στην κοιλιά για άλλο λόγο υγείας, πρέπει να μιλήσετε με ενδοκρινολόγο, το γιατρό που είναι ειδικός για τις ορμόνες και τους αδένες. Ο ενδοκρινολόγος θα παραγγείλει να κάνετε εξετάσεις αίματος και ούρων για να μετρήσει την κορτιζόλη. Μπορεί να γίνει μέτρηση της κορτιζόλης σε ούρα 24 ώρου για να βρεθεί αν είναι αυξημένη. Μία άλλη καλή εξέταση είναι η μέτρηση κορτιζόλης στο αίμα (ή στο σάλιο) αργά το βράδυ, γιατί στα φυσιολογικά άτομα αυτή η τιμή είναι πολύ χαμηλή ενώ στο σύνδρομο Cushing δεν πέφτει. Μπορεί να γίνει μέτρηση της πρωινής κορτιζόλης αίματος αφού το πρωηγούμενο βράδυ έχετε πάρει ένα χάπι δεξαμεθαζόνης. Στα φυσιολογικά άτομα η τιμή αυτή είναι πολύ χαμηλή, ενώ δεν πεφτει στα άτομα με Cushing. Αυτή η τελευταία εξέταση μπορεί να γίνει και αφου έχετε πάρει δεξαμεθαζόνη για δύο μέρες. Οι εξετάσεις μπορούν να επαναληφθούν μετά από μερικούς μήνες αν δεν δείξουν σύνδρομο Cushing αλλά τα συμπτώματα παραμένουν ή χειροτερέυουν. Πρέπει να έχετε υπόψη σας ότι πολλά φάρμακα επηρεάζουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων (π.χ. αντιεπιληπτικά, κρέμες που περιέχουν κορτιζόνη) και γι'αυτό πρέπει να μιλήσετε στο γιατρό σας.

Πως αντιμετωπίζετε το σύνδρομο Cushing;

Αν το σύνδρομο οφείλεται σε φάρμακα τύπου κορτιζόνης θα θεραπευτεί όταν διακοπούν τα φάρμακα. Τα φάρμακα αυτά πρέπει να διακοπούν σιγά σιγά και οχρόνος που θα χρειασθεί για να σταματήσουν θα αποφασισθεί από το γιατρό σας.

Αν το σύνδρομο οφείλεται σε όγκο η πρώτη επιλογή είναι η χειρουργική αφαίρεση του όγκου. Σε ένα μεγάλο ποσοστό των ασθενών η επέμβαση είναι επιτυχής, αλλά αν δεν πέσουν τα επίπεδα της κορτιζόλης μπορεί να χρειασθεί συμπληρωματικά ακτινοβολία της υπόφυσης ή φάρμακα που ρίχνουν τα επίπεδα της κορτιζόλης.

Φεβρουάριος 1st, 2013

ΔΙΑΒΗΤΗΣ : Διαβήτης τύπου 2 και Γλυκοζυλιωμένη Αιμοσφαιρίνη (HbA1C).


Ο διαβήτης είναι μία ασθένεια που παρουσιάζεται όταν στο σώμα σας παράγεται πολύ λίγη ινσουλίνη ή όταν η ινσουλίνη που έχετε δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί καλά. Η ινσουλίνη είναι  ορμόνη και παράγεται από το πάγκρεας, έναν αδένα που βρίσκεται στην κοιλιά, πίσω από το στομάχι. Η ινσουλίνη βοηθάει το σώμα σας να χρησιμοποιεί και να αποθηκεύει τη γλυκόζη (το σάκχαρο) που προέρχεται από την τροφή που τρώτε. Αν τα επίπεδα της ινσουλίνης στο σώμα σας είναι χαμηλά ή αν η ινσουλίνη δεν ασκεί καλά τη δράση της, το σάκχαρο συσσωρεύεται στο αίμα σας. Αυτό προκαλεί διαβήτη και μπορεί να οδηγήσει σε πολλά προβλήματα. Στον διαβήτη τύπου 1 το σώμα δεν μπορεί να συνθέσει ινσουλίνη. Στον διαβήτη τύπου 2, το σώμα δεν συνθέτει αρκετή ινσουλίνη και δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει καλά για να συνεχίσει να έχει καλή λειτουργία. Οι περισσότεροι άνθρωποι με διαβήτη έχουν διαβήτη τύπου 2. Πολλοί δεν γνωρίζουν ότι έχουν διαβήτη. Ο διαβήτης τύπου 2 πιο συχνά οφείλεται σε παχυσαρκία.

Οι άνθρωποι με διαβήτη κινδυνεύουν να έχουν σοβαρά προβλήματα (επιπλοκές του διαβήτη). Αν το σάκχαρο στο αίμα σας διατηρείται πολύ ψηλό για πολύ χρόνο, αρχίζουν οι επιπλοκές του διαβήτη. Αυτές είναι η τύφλωση, η νόσος και η ανεπάρκεια των νεφρών, η βλάβη των νεύρων και η απώλεια (ακρωτηριασμός) των δακτύλων και των ποδιών, το έμφραγμα, το εγκεφαλικό και η ψηλή αρτηριακή πίεση. Πολλοί άνθρωποι μπορούν να ελέγχουν το διαβήτη τους με διατροφή, σωματική άσκηση και φάρμακα αν είναι αναγκαίο. Πέντε διαφορετικοί τύποι φαρμάκων βοηθούν να χαμηλώσουν τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2. Μερικοί άνθρωποι με διαβήτη τύπου 2 μπορεί να χρειάζεται να κάνουν ενέσεις ινσουλίνης για να έχουν αρκετή ινσουλίνη στο σώμα τους. Πρέπει να κάνετε εξετάσεις αίματος για να γνωρίζετε πόσο καλά ρυθμισμένος είναι ο διαβήτης σας. Η εξέταση που χρησιμοποιείται για να μετρηθεί ο μακροχρόνιος έλεγχος του διαβήτης σας είναι η μέτρηση της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1C).

Η μέτρηση της γλυκόζης του αίματος καθημερινά δείχνει ποια είναι τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα σας εκείνη τη στιγμή της μέτρησης. Αυτά τα επίπεδα αλλάζουν κατά τη διάρκεια της μέρας ανάλογα με το τι και πότε τρώτε, αν ή όχι κάνετε γυμναστική και με το αν και ποια φάρμακα λαμβάνετε. Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1C) δίνει πληροφορίες για τον έλεγχο του σακχάρου σας τους τελευταίους 2-3 μήνες. Ορίστε μερικές πρακτικές πληροφορίες για να καταλάβετε τι σημαίνουν οι τιμές της HbA1C που μετράτε. Αν η μέτρηση της HbA1C σας είναι 8% σημαίνει ότι το σάκχαρο σας κατά μέσο όρο καθημερινά είναι 205mg/dl, αν η HbA1C είναι 9% το μέσο σάκχαρο σας είναι 240, αν η HbA1C είναι 10 το μέσο σάκχαρο είναι 275, αν η HbA1C είναι 11 το σάκχαρο είναι 310 και τέλος, αν η HbA1C είναι 12 η μέση καθημερινή τιμή του σακχάρου σας είναι 345.

Η μέτρηση της HbA1C γίνεται με απλή εξέταση αίματος στο εργαστήριο. Καλό είναι να μετράτε τη HbA1C τέσσερις φορές το έτος. Αν ρυθμίζετε το διαβήτη σας χωρίς φάρμακα μπορείτε να κάνετε την εξέταση λιγότερο συχνά.

Η συμβουλή μου είναι: κρατήστε τη γλυκοζυλιωμένη σας όσο πιο χαμηλά μπορείτε. Οι άνθρωποι με διαβήτη πρέπει να κρατούν τη HbA1C κάτω από 7% (μέση τιμή σακχάρου κάθε μέρα 170mg/dl). Κατά μέσο όρο η HbA1C στα άτομα χωρίς διαβήτη είναι 4-6% (μέση τιμή σακχάρου 65-135mg/dl).

Ιανουάριος 25th, 2013

ΔΙΑΒΗΤΗΣ & ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ: Οι ορμόνες και η καρδιά σας


Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος είναι η πιθανότητα που έχει ο κάθε άνθρωπος να πάθει βλάβη στην καρδιά του και στα αγγεία του όταν έχει έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου.  Οι παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, η υψηλή LDL χοληστερόλη ("κακή" χοληστερόλη), τα ψηλά τριγλυκερίδια, η χαμηλή HDL χοληστερόλη ("καλή" χοληστερόλη), η υψηλή πίεση και η αντίσταση στην ινσουλίνη. Καθένας από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου είναι επικίνδυνος από μόνος του αλλά όταν υπάρχουν πολλοί παράγοντες σε κάποιον άνθρωπο αυξάνει πολύ ο κίνδυνος για έμφραγμα και εγκεφαλικό. Η συνύπαρξη των παραγόντων κινδύνου ονομάζονται και μεταβολικό σύνδρομο ή σύνδρομο αντίστασης στην ινσουλίνη.

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου;

  • Η παχυσαρκία. Αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο έχουν οι άνδρες με περίμετρο μέσης πάνω από 102 εκατοστά και οι γυναίκες με περίμετρο μέσης πάνω από 88 εκατοστά. Ο φυσιολογικός δείκτης μάζας σώματος στους ανθρώπους που υπολογίζεται με βάση το βάρος και το ύψος είναι μεταξύ 18 και 25.
  • Η ψηλή LDL ("κακή") χοληστερόλη η οποία πρέπει να είναι κάτω από 70 mg/dl. Όταν είναι πάνω από 100 αυξάνει ο κίνδυνος.
  • Η χαμηλή HDL ("καλή") χοληστερόλη. Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος αυξάνει όταν είναι κάτω από 40 mg/dl στους άνδρες και κάτω από 50 στις γυναίκες.
  • Τα ψηλά τριγλυκερίδια. Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος αυξάνει όταν τα τριγλυλερίδια στο αίμα σας είναι πάνω από 150 mg/dl.
  • Η ψηλή αρτηριακή πίεση, Η φυσιολογική συστολική πίεση είναι κάτω από 120 και η φυσιολογική διαστολική πίεση κάτω από 80 mm υδραργύρου. Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος αυξάνει όταν η συστολική πίεση είναι πάνω από 130 και η διαστολική πάνω από 85.
  • Το ψηλό σάκχαρο (γλυκόζη) νηστείας. Το φυσιολογικό σάκχαρο μετά από 8 ώρες χωρίς φαγητό (νηστείας) είναι μεταξύ 70 και 100 mg/dl. Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος αυξάνει όταν το σάκχαρο νηστείας είναι πάνω από 110 mg/dl ή όταν έχει ήδη διαγνωσθεί διαβήτης τύπου 2.

Ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε ανθρώπους που είναι παχύσαρκοι. Οι παχύσαρκοι κινδυνεύουν περισσότερο να πάθουν καρδιοπάθεια, εγκεφαλικό, διαβήτη τύπου 2 γιατί το βάρος επηρεάζει τον τρόπο δράσης της ινσουλίνης στο σώμα τους. Η ινσουλίνη, μία ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας, είναι η βασική ορμόνη που ρυθμίζει τα επίπεδα του σακχάρου, της χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων στο αίμα. Όταν το βάρος σας αυξάνει, η ινσουλίνη δεν δρα αποτελεσματικά και το σώμα σας δεν ανταποκρίνεται καλά σε αυτήν. Όταν το σώμα σας γίνεται λιγότερο ευαίσθητο στην ινσουλίνη (ή περισσότερο ανθεκτικό στη ινσουλίνη), πιο πολύ σάκχαρο μένει στο αίμα. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται αντίσταση στην ινσουλίνη και μπορεί να οδηγήσει σε διαβήτη. Επίσης, η ψηλή αρτηριακή πίεση είναι πιο συχνή σε ανθρώπους με αντίσταση στην ινσουλίνη. Πάντως η αντίσταση στην ινσουλίνη μερικές φορές συμβαίνει σε ανθρώπους που δεν είναι παχύσαρκοι, αλλά αυξάνει τον καρδιομεταβολικό τους κίνδυνου όπως το κάνει και στους παχύσαρκους. Οι ασθενείς με καρδιομεταβολικό κίνδυνο έχουν πολλούς παράγοντες κινδύνου ταυτόχρονα. Αν έχουν έναν παράγοντα, είναι πολύ πιθανό να έχουν και άλλους. Είναι η συνύπαρξη πολλών παραγόντων που  αυξάνει τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο.

Πως πρέπει να αντιμετωπίζεται ο καρδιομεταβολικός κίνδυνος;

Ο στόχος της θεραπείας είναι να έχει ο ασθενής τα συνιστώμενα επίπεδα για κάθε έναν ξεχωριστά από τους παράγοντες κινδύνου. Το πρώτο βήμα για την μείωση του βάρους στους παχύσαρκους ασθενείς είναι οι αλλαγές στη διατροφή, στην άσκηση και στη συμπεριφορά. Αν έχετε όμως και άλλα προβλήματα υγείας, όπως διαβήτη ή στεφανιαία νόσο της καρδιάς, ο γιατρός σας θα πρέπει να σας συστήσει φαρμακευτική αγωγή για να αυξήσει την καλή χοληστερόλη και/ή να χαμηλώσει το σάκχαρο, την κακή χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια του αίματος και την αρτηριακή  πίεση. Όλες οι θεραπείες έχουν παρενέργειες. Ο γιατρός σας θα συζητήσει μαζί σας για να βρει την πιο κατάλληλη θεραπέια για σας. Ο γιατρός σας θα συστήσει αλλαγές στον τρόπο ζωής, φάρμακα ή και τα δύο.

  • Για την απώλεια βάρους το μόνο εγκεκριμένο φάρμακο είναι η ορλιστάτη (xenical) που εμποδίζει την απορρόφηση του λίπους. Αν η διατροφή, η άσκηση και τα φάρμακα αποτύχουν, η βαριατρική χειρουργική μπορεί να είναι λύση.
  • Για την ελάττωση της ολικής και της LDL  χοληστερόλης μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι στατίνες που μειώνουν την παραγωγή τους. Οι στατίνες που συνταγογραφούνται περισσότερο είναι η σιμβαστατίνη [Lepur και γενόσημα], η ατορβαστατίνη [Lipitor και γενόσημα] και η ροσουβαστατίνη [Crestor]. Η εζετιμίδη [ezetrol] μειώνει την απορρόφηση της χοληστερόλης. Για τη μείωση των τριγλυκεριδίων και την αύξηση της HDL χοληστερόλης χρησιμοποιούνται οι φιμπράτες και η νιασίνη.
  • Για την ελάττωση της πίεσης υπάρχουν δεκάδες φάρμακα πολλών διαφορετικών κατηγοριών.
  • Για την ελάττωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και τη μείωση του σακχάρου του αίματος μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι ευαισθητοποιητές της ινσουλίνης, όπως η μετφορμίνη [Glucophage και γενόσημα] και η πιογλιταζόνη [Actos].

Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να υιοθετήσετε έναν υγειινό τρόπο ζωής. Προσπαθήστε να μην είστε υπέρβαροι, να κάνετε άσκηση, να τρώτε υγειινά, δαικόψτε το κάπνισμα, πίνετε αλκοόλ με μέτρο. Η μείωση του βάρους μπορεί να βελτιώσει θεαματικά τηνυγεία σας.

Αν είστε υπέρβαροι ή παχύσαρκοι ή νομίζετε ότι έχετε έναν ή περισσότερους παράγοντες κινδύνους, μιλήστε στο γιατρό σας. Τα φάρμακα θα ρυθμίσουν τους παραγοντες κινδύνου και θα μειώσουν τον κίδυνο να πάθετε έμφραγμα και εγκεφαλικό.


Ιανουάριος 18th, 2013

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Greece License.
Κατασκευή ιστοσελίδων | i-magic Web Media Studio Κατασκευή ιστοσελίδων i-magic