ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ: Ανεπάρκεια των επινεφριδίων

ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ: Ανεπάρκεια των επινεφριδίων


Τι είναι η ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Τα επινεφρίδια είναι αδένες που βρίσκονται πάνω από τα νεφρά και παράγουν ορμόνες που είναι απαραίτητες για τις λειτουργίες του σώματος. Το εξωτερικό στρώμα των επινεφριδίων (ο φλοιός) παράγει 3 κατηγορίες στεροειδικών ορμονών:

  • Η κορτιζόλη (ένα γλυκοκορτικοειδές) βοηθάει το σώμα να προσαρμόζεται και να ανταποκρίνεται στο στρες, στην ασθένεια και στον τραυματισμό. Επίσης ρυθμίζει τα επίπεδα της γύκοζης στο αίμαι και της αρτηριακής πίεσης.
  • Η αλδοστερόνη (ένα αλατοκορτικοειδές) βοηθάει το σώμα να διατηρεί την ισοροπία ανάμεσα στο αλάτι και στο νερό. Ρυθμίζει τον όγκο του αίματος και την αρτηριακή πίεση.
  • Τα ανδρογόνα των επινεφριδίων (αδύναμες ανδρικές ορμόνες που βρίσκονται και στα δύο φύλα): η θειική δευδροεπιανδροστερόνη (DHEA-S), η Δ4-Ανδροστενδιόνη και η 17 υδρόξυ προγεστερόνη. Ρυθμίζουν την εμφάνιση και ανάπτυξη των τριχών της μασχάλης και του εφήβαιου (της περιοχής πάνω από τα γεννητικά όργανα) στις γυναίκες.

Η ανεπάρκεια των επινεφριδίων είναι μια κατάσταση στην οποία ο φλοιός δεν παράγει αρκετές στεροειδικές ορμόνες. Υπάρχουν δύο τύποι ανεπάρκειας:

  • H Πρωτοπαθής Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων (λέγεται και νόσος Addison). Σε αυτήν την σπάνια κατάσταση, τα επινεφρίδια δεν λειτουργούν σωστά και δεν παράγουν αρκετή κορτιζόλη. Συνήθως, χαμηλή είναι και η παραγωγή της αλδοστερόνης και των ανδρογόνων.
  • Η Δευτεροπαθής Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων. Αυτή η πολύ πιο συχνή κατάσταση συμβαίνει όταν η υπόφυση, ένας μικρός αδένας κοντά στον εγκέφαλο, δεν δίνει το σήμα στα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη.

Τα επινεφρίδια δεν «κουράζονται» ούτε χάνουν τη λειτουργία τους μετά από ψυχικό ή σωματικό στρες. Η αληθινή Ανεπάρκεια των Επινεφριδίων είναι μια σπάνια κατάσταση. Η διάγνωση της πρέπει να γίνεται μόνο από έναν ενδοκρινολόγο χρησιμοποιώντας συγκεκριμένες εξετάσεις και διαγνωστικές δοκιμασίες.

Τι προκαλεί την πρωτοπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Η πιο συχνή αιτία πρωτοπαθούς ανεπάρκειας των επινεφριδίων είναι αυτοάνοση νόσος, δηλ. το αμυντικό σύστημα του σώματος επιτίθεται και καταστρέφει τους ιστούς του ίδιου σώματος. Όταν πάθουν βλάβη τα επινεφρίδια, δεν μπορούν να παράγουν ορμόνες. Άλλες αιτίες πρωτοπαθούς ανεπάρκειας είναι η αιμορραγία μέσα στα επινεφρίδια, οι μολύνσεις, γεννητικές ασθένειες, και η χειρουργική αφαίρεση των επινεφριδίων.

Τι προκαλεί τη δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων; Προβλήματα στην υπόφυση προκαλούν δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων. Φυσιολογικά, η υπόφυση παράγει μια ορμόνη που ονομάζεται ACTH, η οποία κάνει τα επινεφρίδια να παράγουν κορτιζόλη. Στη δευτεροπαθή ανεπάρκεια των επινεφριδίων όμως, η υπόφυση δεν στέλνει ACTH στα επινεφρίδια και έτσι δεν παράγεται κορτιζόλη. Μερικές αιτίες μπορεί να είναι παρωδικές, όπως η λήψη κάποιων φαρρμάκων όπως η πρεδνιζόνη, η υδροκροτιζόνη,ή η δεξαμεθαζόνη. Άλλες αιτίες μπορεί να είναι μόνιμες, όπως ορμονικά προβλήματα από τη γέννηση, όγκοι ή μολύνσεις στην υπόφυση, ή βλάβη απο χειρουργική επέμβαση ή ακτινοβολία.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επινεφριδιακής ανεπάρκειας; Τα συμπτώματα ξεκινούν αργά και σταδιακά. Αυτά είναι η κούραση, η μυική αδυναμία, η μειωμένη όρεξη και η μείωση του βάρους. Μερικοί άνθρωποι βιώνουν ναυτία, έμέτους και διάρροια. Άλλα συμπτώματα είναι:

  • Πόνος στους μυς και στις αρθρώσεις.
  • Χαμηλά αρτηριακή  πίεση που προκαλεί ζάλη στην όρθια θέση.
  • Μεγάλη επιθυμία για αλάτι (ιδιαίερα στην πρωτοπαθή ανεπάρκεια).
  • Συμπτώματα υπογλυκαιμίας όπως εφίδρωση.
  • Διαταραχές του κύκλου στις γυναίκες.
  • Μελάχρωση του δέρματος στο πρόσωπο, στο λαιμό και στη ράχη των χεριών (ειδικά στην πρωτοπαθή ανεπάρκεια).
Μερικοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν ανεπάρκεια επινεφριδίων μέχρι να χειροτερέψουν ξαφνικά τα συμπτώματα (ονομάζεται επινεφριδιακή κρίση).
Πως γίνεται η διάγνωση της επινεφριδιακής κρίσης; Ο γιατρός σας αφού ρωτήσει ποια είναι τα συμπτώματα σας και το ιατρικό σας ιστορικό, θα μετρήσει στο αίμα σας τα επίπεδα της κορτιζόλης, άλλων ορμονών, του νατρίου, του καλίου και της γλυκόζης για να κάνει διάγνωση της επινεφριδιακής ανεπάρκειας και για βρει την αιτία. Επίσης, θα κοιτάξει τα επινεφρίδια ή την υπόφυση με απεικονιστικές εξετάσεις, όπως ακτινογραφίες, υπέρηχο, αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες.
Πως θεραπεύεται η επινεφριδιακή ανεπάρκεια; Ο στόχος της θεραπείας είναι να υπάρχουν τα σωστά επίπεδα ορμονών στο αίμα κάθε μέρα. Ίσως χρειάζεστε καθημερινή υποκατάσταση με ορμόνες για όλη σας τη ζωή. Θα λαμβάνετε γλυκοκορτικοειδή για να αναπληρώνετε την κορτιζόλη που το σώμα σας δεν μπορεί πια να παράγει. Ίσως χρειάζεστε και αλατοκορτικοειδή αν το σώμα σας δεν μπορεί να παράγει αλδοστερόνη. Μπορεί να χρειαστείτε επιπλέον γλυκοκορτικοειδή σε περιόδους έντονου στρες, όπως σοβαρές ασθένειε ή χειρουργικές επεμβάσεις. Ο γιατρός σας θα κάνει εξατομικευμένες αλλαγές στα φάρμακα που παίρνετε για να προσαρμοστείτε στο στρες. Είναι σημαντικό για να έχετε μία μακροχρόνια επιβίωση και υγεία να κατανοήσετε την ασθένεια σας και να μάθετε πότε και πως να αλλάζετε τα φάρμακα σας.
Η επινεφριδιακή κρίση
Κάθε σωματικό στρες από ασθένεια, μόλυνση, χειρουργική επέμβαση ή ατύχημα μπορεί να χειροτερέψει ξαφνικά τα συμπτώματα της επινεφριδιακής ανεπάρκειας, μια επείγουσα κατάσταση που ονομάζεται επινεφριδιακή κρίση. Αν δεν θεραπευτεί η επινεφριδιακή κρίση μπορεί να προκαλέσει θάνατο. Η επινεφριδιακή κρίση συμβαίνει κυρίως σε ανθρώπους με πρωτοπαθή ανεπάρκεια. Τα συμπτώματα της επινεφριδιακής κρίσης είναι ο ξαφνικός πόνος στη ράχη, κοιλιά ή στα πόδια, η σοβαρή ναυτία, έμετοι και διάρροια. Οι ασθενείς με επινεφριδιακή ανεπάρκεια μπορεί να είναι αφυδατωμενοί και να έχουν σύγχυση. Μπορεί να έχουν χαμηλή αρτηριακή πίεση, μπορεί να λιποθυμήσουν ή ακόμη και να πεθάνουν. Οι άνθρωποι με επινεφριδιακή κρίση χρειάζονται μία ένεση με γλυκοκορτικοειδή (φάρμακα που αντικαθιστούν την κορτιζόλη που λείπει) αμέσως. Μετά πρέπει να νοσηλευθούν σε νοσοκομείο για περαιτέρω θεραπεία. Αν έχετε επινεφριδιακή ανεπάρκεια πρέπει να μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια της επινεφριδιακής κρίσης. Επίσης, πρέπει να πείτε στην οικογένεια και στους φίλους σας τι να κάνουν αν σας συμβεί κρίση. Πάντα να φοράτε ένα βραχιόλι μαι ιατρική προειδοποίηση.

10 Φεβρουάριος, 2013

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Greece License.
Κατασκευή ιστοσελίδων | i-magic Web Media Studio Κατασκευή ιστοσελίδων i-magic